مبارك روز پنجشنبه : صبحى نماز در خانه كرده ، به حرم رفته ، طواف سنّتى نموده ، نزد ميرزا ابراهيم خان و ميرزا اسماعيل ناظر و آغا رجب على لنبونى رفته ، در خانه آمدم . سيد حسن خراسانى آمده بودند . بعده نماز ظهر و عصر در حرم رفته خوانده و طواف كرده ، به خانه آمدم . باز نماز مغرب و عشا در حرم خوانده ، طواف كرده ، سورهء « بنى اسرائيل » در مقام ابراهيم خواندم . بعده به خانه آمدم .
عكّامها رفتند .
- بفضله - نوزدهم ذى قعده مطابق دوم مبتهجهء سنهء 1196 روز مبارك جمعه : صبحى به حرم رفته ، نماز خوانده ، طواف كرده ، حجر الاسود را بوسه داده ، در حجر اسماعيل - « يعنى قبر حضرت اسماعيل و مادرش حضرت هاجر و ديگر بعضى انبياء - عليهم السلام - كه اسم اوشان معلوم نيست در آنجا مدفوناند » - رفته ، نماز طواف خوانده ، سورهء « كهف » هم خوانده ، به خانه آمدم .
« مسجد الحرام بسيار بزرگ است و چهل و پنج ورود رو در دارد . و هفت گلدسته يعنى منار دارد . در موسم حج قريب ده لك مردم در مسجد جمع مىشدند . باز خالى معلوم مىشد و هرگز پر نديديم . و هفتصد و هفتاد و هفت ( 777 ) ستون دارد كه همه از سنگ مرمر و سماق است كه در يك پارچه تراشيده شده است و سقف مسجد بسيار بلند است كه در زير آن فيل معه عمارى مىتواند رفت . و به جهت . . . . . . شده است ، اگر يكطرف آن آدم بايستد از ديگر طرف ديگر به نظر نمىآيد ؛ و خانهء كعبه در ميان كوهها واقع شده است ، خصوصا كوهى كه حضرت رسول معجزهء شق القمر در زير آن كوه فرموده بودند ، از بالاى آن مسجد الحرام پيدا است . » نماز ظهر و عصر هم در مقام ابراهيم خوانده ، طواف كرده ، نماز طواف كرده ، نزد ميرزا رضا قلى رفتم ( هم در حرم شريف آمده ، نماز و طواف كردم ) به نماز مغرب .
- بفضله - بيستم ذى قعده مطابق سيوم مبتهجه روز شنبه : صبحى به حرم رفته ، در مقام ابراهيم نماز صبح كرده ، طواف كرده ، نماز طواف در حجر حضرت اسماعيل خوانده ، تلاوت قرآن در همانجا كرده ، طرف ديگر رفته زيارت عاشور از حفظ خوانده ، به خانه آمدم . امروز بيت اللّه شريف را شستند . ميرزا اسماعيل
تذكرة الطريق في مصائب حجاج بيت الله العتيق ( فارسى ) — صفحة 198
مساهمون: محمد عبد الحسين كربلايي كرناتكى هندى
ص١٩٨