شد « چرا كه در عربستان مشهور است وقتى كه ماه صيام در هم اقدام نهم كرديم [ كذا ] گويا روزش كم شد . همچو مثل براى تسكين دل روزهداران مىگويند » و حاجى رمضان و مير يوسف على تب كردند و با هم روزه را شكستند . باقى الحمد للّه به خيريت است و گرمى قدرى كم شده است به نسبت سابق ، و نسبت ندارد به زمين عراق . « يعنى . . . بغداد و عراق » و اينجا از عراق نهايت سرد است و اين قول اتّفاقى همه است . چنانچه شيخ خلف صاحب هم مىگفتند .
- بفضله - دهم ماه رمضان روز يكشنبه : امروز يك عشر شد . امروز روز وفات حضرت ام المؤمنين افضل النساء حضرت خديجة الكبرى بنت خويلد زوجهء حضرت سيّد البشر أمّ ائمة المعصومين و أمّ فاطمة الزهراء سيدة نساء العالمين الأوّلين و الآخرين ، روز الم مؤمنين و مؤمنات است . - بفضله - امروز ختم قرآن شريف كرده ، از سر قرآن جديد شروع كردم و به نام حضرت رسال مآب - صلّى اللّه عليه و آله - نياز كردم . بهبه ، چه نعمت است كه در حضور پرنور حضرت صوم و ختم قرآن و دعا ؛ چه لذّت - يعنى مزه - دارد كه در بيان نمىآيد . هنيئا لنا و لسائر المؤمنين بزيارتهم بمحمد و آله أجمعين . وقت عصر محمّد صاحب و مفلح آمده بودند . « پيش خود افطار كنانيدم » .
- بفضله - يازدهم ماه رمضان روز دوشنبه : امروز قدرى خفقان مرا عارض شد . از اين باعث اندكى بدمزه بودم . اول شب چيزى نخورده بودم . بارى الحمد للّه ربّ العالمين بعد يك ساعت - بفضله - بهتر شد ، و وقت سحر هم كم خوردم .
- بفضله - دوازدهم ماه رمضان روز سهشنبه : امروز - بفضله - محمد صاحب را دعوت كردهام كه در اينجا افطار روزه نمايند . وقت مغرب محمد صاحب آمدند و همراه ما - بفضله - افطار كردند و رفتند . و شنيدم كه هزار نفر تركى از مصر براى جنگ قوم وهابى در ينبوع آمدهاند .
- بفضله - سيزدهم ماه رمضان روز چارشنبه : امروز اوّل ايام البيض است .
ديشب و امروز بسياربسيار گرم بود . هواى گرم سموم مىآمد و بر آسمان ابر بود ، و بر روزهداران از سبب گرما تشنگى بيشتر بوده و شب از روز گرمتر بود .
تذكرة الطريق في مصائب حجاج بيت الله العتيق ( فارسى ) — صفحة 172
مساهمون: محمد عبد الحسين كربلايي كرناتكى هندى
ص١٧٢