انجام پذيرد .
در اينجا رشتهء سخن را كه سرى دراز دارد قطع كرده و براى تنبيه خود با يك آيه كريمه و يك حديث شريف مطلب را ختم مىكنم . اما آيه قال اللّه تعالى :
إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ
و اما حديث شريف : قال امير المؤمنين عليه السّلام : حاسبوا انفسكم قبل ان تحاسبوا
سطرى از زندگانى حضرت معصومه عليها السّلام
مطابق نوشته تواريخ مربوطه و تاريخ قديم قم امام هفتم حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام پدر بزرگوار حضرت فاطمه معصومه عليه السّلام در سال 179 هجرى به دستور هارون الرشيد خليفهء عباسى ؛ نخست از مدينه به بصره جلب شد ، سپس از آنجا به بغداد منتقل و جمعا چهار سال محبوس بود ، و در پنجم ماه رجب سال 183 در بغداد به وسيلهء سم به شهادت رسيد .
از طرفى مسلم است كه حضرت امام رضا عليه السّلام در سال 200 هجرى به دعوت مأمون به شهر مرو در خراسان تشريف برد و سال بعد خواهر والاقدرش حضرت معصومه عليها السّلام براى ديدار برادر ؛ به ايران آمد و چون به ساوه رسيد بيمار گشت ، سپس وارد قم شد و پس از هفده روز وفات يافت . مؤلف در اينباره تفصيل لازمه را داده است .
علىهذا با در نظر گرفتن تاريخ تشريفرمائى امام هفتم به عراق و رحلت حضرت معصومه در سال 201 هجرى ، بهطور قطع سن آن بانوى عاليقدر كمتر از بيست و دو سال نبوده است ، ولى آن حضرت در چه سالى متولد شده است ، و در كدام روز و چه ماهى از سال مذكور در قم بدرود حيات گفته است ؟ متأسفانه اطلاع درستى در دست نيست .
از مطالعه تواريخ مربوطه و روايات ، استفاده مىشود كه دختران امام موسى بن جعفر عليها السلام نظر به اوضاع نامساعد عصر هيچكدام شوهر نكردند . و دختر از دنيا رفتند . چه مىدانيم كه جوانان و مردان علويين و اولاد و اعقاب ابو طالب يعنى فرزندان جعفر و عقيل بن ابى طالب پيوسته تحت تعقيب و مورد آزار خلفاى جور بودند ، بعضى مقتول و بقيه متوارى و پنهان شدند ، و ديگران هم شايستگى آن را نداشتند كه دختران امام و نوادگان بافضيلت پيغمبر بتوانند به قيد همسرى آنها درآيند . به همين جهت چنانكه مشهور است حضرت فاطمه معصومه عليها السّلام نيز ازدواج نكرده از دنيا رفته است .