كه هريك داراى طاقى به وسعت نه پاى مربع ، و يك بخارى و يك ايوان است .
در قسمت ورودى اين محوطه ، در جانب چپ ، سرداب عميقى از نوع چشمههاى سابق الذكر « 1 » ديده مىشود ، و در قسمت راست قفسى مشاهده مىگردد . بهطور كلى اين قسمت از بنا فرحبخش است . جوى آب زلالى از حوضى كه در مدخل محوطه است خارج مىشد و به حوض ديگرى كه در منتهىاليه حياط واقع مىباشد ، روان مىگردد و بهطور كلى سرتاسر محوطه را چرخ مىزند : ده بيت كه با آب طلا در سر درب مدخل نگاشته شده است ، مقبره را معرفى مىكند « 2 »
« تاريخ سر درب مقبرهء حضرت معصومهء معظمهء مكرمهء قم عليها السلام در دورهء سلطنت سعادت نشان شاه عباس ثانى ادام اللّه ظله العالى »
اين باب رحمت به روى مسلمين گشوده گشت . عابرين از تماشاى آن بهشت را از ياد مىبرند . ناظرين بر محوطههاى دلكش اين بنا خيره مىشوند و هيچگاه نمىتوانند همچو باد از آنجا به سرعت و به سهولت بگذرند .
معصوم ، « 3 » خليفه مرشد اعظم ، « 4 » كه خورشيد جهانتاب از رأى منير او مستفيض است ، توسط يكى از نواب خويش به نام آقا مراد ، اين سردرب بزرگ را كه در اوج عظمت سر به فلك مىسايد بنا كرده است .
اين است مدخل كاخ همايونى حضرت معصومهء معظمه ، ذريهء خاندان حضرت رسول اكرم عليه السّلام . زيارت اين آستان مقدس كه ماه و خورشيد بر آن بوسه مىزنند ، مايه مباهات و سعادت مؤمنين است . زايرين اين آستان مبارك در مستدعيات و منويات خود همچون سهم نافذ ، مصيب و مقضى المرام خواهند بود .
مسلم است كه تقدير در مقابل تدبير بانى اين درگاه كه مرضاتا للّه آن را به وجود آورده است ، مانعى به وجود نخواهد آورد . اى مؤمن مسلمان كه اشتياق درك تاريخ بناى اين آستان را دارى ، در « مشتاق درك » مىتوانى آن را بيابى . « 5 »
هامش
( 1 ) - آبانبارها
( 2 ) - چون متن اصلى ابيات در دسترس نبود به نقل مفهوم آن اكتفا شد . ( مترجم كتاب )
( 3 ) -Massoum( مترجم )
( 4 ) - خليفه در دورهء صفويه ، پيشوايان صوفيه را مىگفتند و خليفة الخلفا جانشين شاهنشاه ، كه مرشد كامل ، لقب داشت ، به شمار مىرفت . ( مترجم )
( 5 ) - شاردن هزار و شصت و يك استخراج كرده است و ترجمهء فرانسه ماده تاريخ راDesirنوشته ، ولى « مشتاق درك » هزار و شصت و پنج . ( 1065 ) مىشود ( مترجم ) .