به نام خدا
مقدمهء چاپ سوم
كتاب « تاريخ قم » اينك براى سومين بار چاپ و منتشر مىشود . چنانكه در مقدمات چاپ دوم نوشتهايم ، مؤلف خود آن را در سال 1324 شمسى چاپ و منتشر كرد ، سپس با اصلاح و مقدمهء مفصل و پاورقىها و اضافات اين جانب به طرزى كه از لحاظ خوانندگان محترم مىگذرد ، انتشار يافت .
جا داشت كه در چاپ سوم اضافاتى را كه لازم بود بياوريم ، زيرا بعد از چاپ دوم آن تا كنون شهر قم تحولات و تغييرات چشمگيرى يافته ، مدارس ، كتابخانهها ، بيمارستانها ، درمانگاهها ، مؤسسات دينى و خيريه جديد به وجود آمده كه به موقع بود آنها را نيز به « اضافات » كتاب بيافزائيم ، ولى متأسفانه به عللى كه از جمله انتقال نويسنده به تهران بود ، اين منظور عملى نگرديد و ناگزير كتاب به همانگونه كه بود با مختصر اصلاحى به نام تاريخ قم منتشر گرديد .
نويسنده در نظر داشت كتابى تازه براى تاريخ قم و زندگانى حضرت معصومه عليها السّلام به شيوهاى ديگر و با شرح و تفصيلى بيشتر نگارش دهد تا برازنده شهرى تاريخى و باعظمت و مركزى علمى و پايگاهى شيعهنشين چون قم باشد و تكافوى موقعيت و سوابق درخشان اين مركز علمى و دينى شيعه را بنمايد .
براى اين منظور يادداشتها و مطالب ارزندهاى هم فراهم كرديم ، ولى نظر به اين كه عمدهء مطالب در همين كتاب پرارج مندرج است تأخير را كه معرض آفات است جايز ندانسته و از تعقيب آن فكر انصراف يافتيم و كتاب را براى چاپ سوم آماده ساختيم .
« قم » كه به واسطه بارگاه پرنور بانوى عاليقدر اسلام حضرت فاطمه معصومه عليها السّلام شهرت جهانى يافته و از دوازده قرن به اين طرف در تاريخ اسلام موقعيت خاصى احراز نموده و در تمام ادوار تاريخ خود به وجود علما و محدثان و فقها و دانشمندان بزرگ و عاليقدر شيعه و خدمتگذاران صميمى اسلام و خاندان نبوت مفتخر بوده است .