امامزاده هادى و مهدى
در قريهء جمكران در وسط فضائى واقع است . در آن فضا دو بقعه است : در يكى از آن دو بقعه كه نسبتا بنايش عالى است دو قبر است ، يكى قبر هادى و مهدى و ديگرى شاهزاده ناصر الدين از اولاد حضرت امام زين العابدين عليه السّلام . تجديد عمارت بقعه از حسام السلطنه است چنانكه اين اشعار در كتيبهء بقعه به خط خوش در كاشى مسطور است :
به عهد ناصردين خسرو ستاره خدم * كز او بسيط جهان گشت رشك باغ ارم
شهى كه زد به فلك بيدق شهنشاهى * ز داد و عدل و سخا و هنر در اين عالم
يگانه مير گزين سرور سپهر سرير * حسام سلطنه « 1 » آن منبع سخا و كرم
ستودهاى كه ورا پايگاه رفعت و قدر * بود رفيعتر از كاخ گنبد اعظم
ز داد و عدل و مروت نظير نوشروان * به فضل و اصل و گهر افتخار دودهء جم
بشسته نام دو صد حاتم از كتب ز سخا * ببرده دست و دلش رونق از معادن ويم
ز داد و عدل و سخا و كمال و دانش وى * بخواهم ار كه دهم شرح نايدى به قلم
چرا كه هريك از اوصاف او اگر خواهى * رقم كنى و به جان بايدت هزار رقم
يك از خصال پسنديده و سعادت وى * خود اين بود كه فشارد به راه خير قدم
چنانكه از سر اخلاص و صدق در اين ملك * پى مخارج اين بقعه ريخت سيم و درم
نموده امر به سيد ابو الحسن از لطف * كه اى سلالهء آل پيمبر اكرم
بشو مباشر اين امر چون كه تو هستى * درست قول و امين و صديق و هم محرم
*
به امر آمر و هم همرهّى آن مأمور * شد بناى همين بارگاه بس محكم
تبارك اللّه از اين آستان عرشنشان * كه هست خاك درش آبروى ملك عجم
به رتبه همچو سپهر و به فضل همچون عرش * به اختيار چه كعبه ، به احترام حرم
هامش
( 1 ) - [ سلطان مراد ميرزا ملقب به حسام السلطنه ، فرزند عباس ميرزا وليعهد فتحعلى شاه قاجار ، يكى از بهترين و دليرترين و باتدبيرترين شاهزادگان قاجار بود ، وقتى در سال 1273 مأمور فتح هرات شد ، و آن را فتح كرد ، انگلستان استعمارگر قواى خود را وارد بوشهر كرد و تهديد نمود كه اگر هرات را تخليه نكنند تا شيراز را اشغال خواهد كرد . محمد شاه به وى فرمان داد هرات را تخليه كند ، ولى او پاسخ داد از تهديد انگليسىها نترسيد كه آنها نمىتوانند از برازجان جلوتر بيايند ، زيرا از آنجا تا آخر خاك دشتستان كوهستانى است و مانع پيشرفت آنها ، و مىتوانيم جلو لشكركشى آنها را بگيريم ، ولى به حرف او ترتيب اثر ندادند ، و او هم مجبور شد هرات را تخليه كند ، و بدينگونه هرات از خاك ايران جدا شد . ]