بسم اللّه الرحمن الرحيم
مقدمهء چاپ چهارم
به طورى كه در مقدمهء كوتاه مؤلف كتاب ، دانشمند محقق فقيد شيخ محمد حسين ناصر الشريعه قمى ، و مقدمهء من بر چاپ اول كتاب ( مقدمهء چاپ اول ) مىخوانيد ، مؤلف كتاب ، انديشهء تأليف كتابش « مختار البلاد » را از سال 1342 قمرى در سر داشته و همان موقع به جمع و جور مطالب پرداخته است ، و سالها بعد با تجديدنظر آن را در سال 1324 شمسى به نام « تاريخ قم - يا مختار البلاد » به چاپ رسانده بود .
راجع به ارزش كار مؤلف ، خود در مقدمه اشاراتى به آن دارد . نويسنده نيز در سال 1342 شمسى در عنوان « كتاب حاضر » دربارهء تجديد چاپ كتاب و كارى كه روى آن انجام داده بودم ، سخن گفتم . همچنين در عنوان « مؤلف كتاب » به اجمال او را شناساندهام . به يارى خداوند از وى به تفصيل در كتابم به نام « معاصران » سخن خواهم گفت ، و او را بهتر و بيشتر مىشناسانم .
همانطور كه در سال 1350 شمسى به مناسبت چاپ سوم كتاب ، در مقدمهء آن نوشتهام ، در نظر داشتم كتابى مستقل و مفصل و جامع الأطراف براى شهرى چون قم مركز حوزههاى علميه شيعه ، در كنار مرقد منور بانوى عالىقدر خاندان نبوت حضرت فاطمه معصومه عليها السّلام ، تأليف و تصنيف كنم ، اما به واسطه انتقال به تهران و دورى از حوزه ، و پارهاى موانع ديگر ، اين توفيق را نيافتم ، و كتاب را با تجديدنظرى ديگر در متن و پاورقىها چاپ كردم .
در اين چاپ هم كه پس از سى و سه سال براى چهارمين بار انتشار مىيابد ، بر آن بودم كه مطالب زيادى بر مقدمه و اضافات و پاورقى كتاب بيفزايم ، ولى به واسطه خستگى مفرط از كار 98 عنوان تأليف و تصنيف و ترجمه و تصحيح و تحقيق و چاپ كتابها ، و نزديك به يكصد مقاله ، و مصاحبه به دو علت ديگر كه ذيلا مىنگارم ، اين توفيق را نيافتم .