نشود ، جواب داد كه قديم تعالى دانست اخلاق بنى آدم و طغيان و كفران و اصرار و استكبار [ ايشان ] كه اگرنه گره عجز و بيچارگى بر اسباب رزق ما باشد بحول و قوّت و علم و حكمت خويش مغرور شويم ، نه سر از تكبّر بر آسمان داريم نه پاى بر جادّهء بندگى ثابت چنان كه قارون ، قال انّما اوتيته علي علم « 1 » ، و فرعون قال أليس لي ملك مصر « 2 » .
روايتست از صاحب شريعت صلوات اللّه عليه كه : قال اللّه تعالي انّي سخّرت المال لقارون فطغي و النّيل لفرعون فعتا فلو جعلت اسباب الأرزاق لهم بحيث تنالها الأيدى و تبلغها افهام اولي العلم لها لادّعوا انفسهم شركائى فيما خلقت .
و در اخبار وارد است كه چون ايزد عزّ اسمه آدم را بيافريد عليه السّلام حرص و طمع و حسد با طينت او سرشته گردانيد و تا قيامت در فرزندان او خواهد بود ، انبيا و اوليا كه بتأييد الهى و شرف عقل ممتاز بودند در توارى و مستور داشتن آن جدّ و جهد نمودند ، ما را كه اوباش طبيعت و خرافات « 3 » آفرينشايم حرص و امل بر اشتر فضيحت نهاده بعالم گرد مىآورد از بيم آنكه نبايد از گرسنگى بميريم يا از برهنگى بسوزيم ، و خوش گويد [ شاعر ] :
بسرما و گرما چنان ناشكيبى * كه از خانه ناييى همى تا ببر زن
ز گرما بسوزى ز سرما بميرى * مگس گشتى اى روسپى خواهر و زن
و با آنكه بخشايندهء رزّاق تعالى و تقدّس خبر داد و قسم ياد كرد كه :
فو ربّ السّمآء و الأرض انّه لحقّ مثل ما أنّكم تنطقون « 4 » .
از عامر عبد قيس روايتست كه اگر همهء دنيا از من بشود باكى ندارم باعتماد سه آيت در كتاب خداى تعالى جلّ جلاله ، گفتند كدامست گفت اوّل :
وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها
« 5 » ، دوّم :
ما يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ فَلا مُمْسِكَ لَها
« 6 » ، و سيّوم :
وَ إِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلا رَادَّ لِفَضْلِهِ
« 7 » .
هامش
( 1 ) - قرآن سورهء 28 ( سورة العنكبوت ) آيهء 78
( 2 ) - ايضا سورهء 43 ( سورة الزّخرف ) آية 50
( 3 ) - به همين شكل در جميع نسخهها
( 4 ) - قرآن سورهء 51 ( سورة الذّاريات ) آيهء 23
( 5 ) - ايضا سورهء ( سورة هود ) آيهء 8
( 6 ) - ايضا سورهء 35 ( سورة الملائكة ) آيهء 2
( 7 ) - ايضا سورهء 10 ( سورة يس ) آيهء 107 .