از كمال او طيره ، محاسن عارضيه كمحاسن أخلاقه ، بىشبيه ، موى سر او تا بدوش در هرطرف هزار كلالك « 1 » چو ماسورهء « 2 » غاليه آويخته و زرهء داود برهم پيخته و بر ساعدين و مسربهء « 3 » او ، كدبيب النّمل على الورد ، رسته ، فراخ سينه ، پهن پيشانى ، لطيف اندام ، متناسب اعضا ، عبل الذّراع ، شديد اصل المنكب [ كذا ] ، خوبمنظر ، مهيب هيكل ، بلند آواز ، اگر عطسه زدى يك تير پرتاب آواز صداى آن برسيدى ، عذوبت الفاظ و ذلاقت لهجه و شمايل الحاظ او مفرّج غموم و مفرّح قلوب على العموم بود ، در ميان خلايق مشرقين فى المثل هركرا نظر بر او افتادى از فرّ و اورنگ او باوّل لمحه معلوم گشتى كه تاجور اوست ، اگر چنگ در سنگ زدى پاره كردى و اگر خدنگ از شست روانه كردى بر آهن گذاره كردى و اگر كمر كوه گرفتى بربودى و اگر انگشت بر مهر زر ماليدى بسودى ، هيچ شاه و شاهزاده و اجلّه و امرا و ابدال و علما بپايهء تخت او نرسيدند كه از حشمت او دهشت و رعشت بر ايشان نيفتاد ، و اگر خواهم از صناديد امرا و اكابر علما از غابر و باقى كه برسالت آمدند و حشمت و جلال و هيبت و كمال او ايشان را زبان بند آمد [ نويسم ] اوراق مستغرق ذكر شود و چون او ديدى كه آن مسلمانان بر جاى اداى سخن در درياى ابهّت و عظمت او غرق شدند اكابر خويش را كه اسرار ملك بواسطهء ايشان متعلّق بودى اشارت كردى كه آن را برگيرند و ببارگاه ديگر استنطاق كنند و بر رأى او عرض دارند ، هر روز دو نوبت ببارگاه او خوان نهادى در اوّل روز خوانچه و در آخر روز خوان بزرگ گفتند ، سيصد مرد مطبخى او بودند ، از اوّل زوال تا نماز ديگر نقل خوانها كردندى ، سيصد گوسفند و ده سر بره و پنجاه سر گاو و دو سر اسب و صد و هشتاد من بكوچك « 4 » شكر سپيد و ده من نبات و دويست من مغز بادام و صد من روغن گاو ببزرگ « 4 » و ديگر حوائج كه در عالم موجود است هرروز وظيفهء مطبخ او بود ، و چهارهزار من نان بر اين خوان كشيدندى و از انواع طيور خانگى و تذرو و تيهو و درّاج و كبك و بنات الماء گوناگون از حصر متجاوز و از عدّ بيرون ، و چون اين خوان تمام نهادندى نقيب سلّار اصفهبد نسختى نامهاى ملوك و معارف نبشته بر او عرض
هامش
( 1 ) - كلالك و كلاله يعنى زلف و تار مو .
( 2 ) - ماسوره و ماشوره يعنى نى .
( 3 ) - مسربه يعنى خطّ موى از سينه تا ناف .
( 4 ) - رجوع شود بحاشيهء 1 در زير صفحهء 90 .