امّا مردى سخت توانا و دلير بود « 1 » و محمّد بن جرير طبرى بتاريخ [ عدم ] صحّت نسب او بعلى عليه السلام ثابت گردانيده و بشرح مدّت خروج و ايّام حروب او نبشته « 2 » .
لشكر كشيدن يعقوب ليث بطبرستان
[ درين وقت كه ] خلفا و طاهر بن عبد اللّه بدان مشغول بودند بخراسان فتنههاى بسيار برخاست و رنود و عيّاران فراكار ايستادند و بهر طرف يكى سر برآورد و مقبلتر از همه يعقوب بن اللّيث الصّفار بود و در اصل فرومايهء عيّار پيشه بود ، جماعتى برو گرد آمدند و بمدّت و مهلت از آنكه كه پادشاهى قاهر نبود او را غرور داده و عامل طاهر ابن عبد اللّه را از سجستان بيرون كرده و او را بپادشاهى نشانده و از آنجا بخراسان آمده و ملك محمد بن عبد اللّه طاهر گرفته ، و كارش بدانجا رسيد كه خليفه با او عهد كرد و خراسان به دو گذاشت ، چون نيشابور بگرفت بدهستان آمد و پيش سكنى پنهان كس فرستاد و بسيار منيه داد و عهد كرد كه گرگان و استراباد برو مقرّر دارد تا با سيّد حسن زيد خلاف كرد و به دو پيوست و يعقوب بن اللّيث را [ روز ] هرمزد ماه ارديبهشت سنهء ستّين و مأتين بسارى آورد و با سيّد حسن بن محمّد عقيقى حرب كردند ، عاقبت سيّد منهزم شد چنان كه تا بآمل هيچ جاى نتوانست ايستاد و يعقوب بشمع و مشعله بدنبال ميشد و حسن زيد از آمل با رويان شد و مردم او متفرّق شدند و همچنين يعقوب تا بكلار رفت ، حسن زيد با شير شد از شيرجان او را باز خواست و گفت اگر علوى را بدست من ندهند درون شير بيايم ، مردم شير قبول نكردند ، به فجر « 3 » مردى بود گوكيان گفتند ، حمايت كرد و يعقوب به فجر « 3 » بازگشت و ديالم شير جمله رخت و بنهء او باز بريدند او با كجو آمد و بشكنجه و عقوبت خراج دو ساله از مردم رويان بستد تا ولايت چنان شد كه از طعام و لباس هيچ با خلق نماند و ليث بن فنه را بر رويان امير كرد و بادوسبان را بطبرستان و ابرهيم « 4 » بن مسلم خراسانى را كه از مردم او بود بچالوس بنشاند و او بآمل شد در حال مردم چالوس بسر خراسانى شدند و خانه در سر او سوخته و جملهء مردم او را كشته ، خبر بيعقوب رسيد بازگشت و آن نواحى جمله بسوخت و درختها ببريد و آتش در نهاد و به راه كندسان بكلار شد و از كلار با رويان آمد و جملهء اشتران
هامش
( 1 - 2 ) - اين قسمت فقط در الف ديده مىشود ( براى شرح اين جمله رجوع شود بحواشى آخر كتاب )
( 3 ) - كذا در الف ، ب و ساير نسخ : بعجز
( 4 ) - ب و ساير نسخ : قسم