در دل چو نداشت هيچ از جاى كهن * باز آمدهام بر سر سوداى كهن
و چون تقديم اقدم لازم بود اين رساله را كه چون فلك مشحون است از فنون حكم ترجمه كرده افنتاح به دو رفته ، و اللّه ولىّ التّيسير و التّسهيل و هو حسبنا و نعم الوكيل .
در اين تاريخ اندك و بسيار هرچه حكم و مواعظ و اشعار و امثال و نكت و احوال خلفا و علما و حكايات ملوك و امرا و سير و شيم و مكاتبات ايشان است جمله اين ضعيف از كتب متفرّق و افواه علما نقل كرده است . توقّع است كه خوانندگان منصف و فحول مبرّزان مصنّف چون شرف مطالعه ارزانى دارند اگر در نقط و نكت خلل و زللى بينند بفضل و كرم تصحيح سقيم و تقويم غير مستقيم زكات فضل و شكر رحمت الهى را دريغ ندارند و از تعنّت عفو كنند و بدعا ياد دارند تا مالك دين و ملل خطا و خلل از قول و عمل كافّهء مسلمانان دور كند و بر صدق و صواب موفق گرداند انّه ولىّ الاحسان و عليه التّكلان .
و اين كتاب بر چهار قسم منقسم كرده شد « 1 » بتوفيق ربّ المتعال :
قسم اول از ابتداى بنياد طبرستان و در او چهار بابست : باب اوّل در ترجمهء سخن ابن المقفّع ، باب دوّم در ابتداى بنياد طبرستان و بنياد عمارت شهرها ، باب سوّم در خصايص و عجايب طبرستان ، باب چهارم در ذكر ملوك و اكابر و علما و زهّاد و كتّاب و اطبّاء و اهل نجوم و حكما و شعرا .
قسم دوم در ابتداى دولت آل وشمگير و آل بويه و مدّت استيلاى ايشان بر طبرستان .
قسم سيم در نقل ملك طبرستان از آل وشمگير كه آخر ايشان انوشيروان بن منوچهر بن قابوس بود با سلاطين محموديان و سلجوقيان .
قسم چهارم از ابتداى آل باوند دوّم نوبت تا آخر دولت ايشان .
هامش
( 1 ) - چون بشرحيكه در مقدّمه ذكر شده نسخهء الف كه اساس طبعست اين قسمتها را ندارد معلوم نيست كه .
اين تقسيمبندى چندان صحيح باشد بخصوص قسم چهارم آن .