نسخهء ب حدّ وسط ما بين نسخهء الف و نسخههاى معمولى تاريخ طبرستان است به اين معنى كه نه بصحّت و قدمت و تمامى الف است و نه به خرابى و جدّت و نقص نسخههاى معمولى . فضل آن بر نسخههاى معمولى تاريخ طبرستان از لحاظ مندرجات به آن است كه از قسمت مهمّى از سقطات آنها مبرّاست مخصوصا در قسم سوّم كه قسم يا مجلّد آخر كتاب باشد به غير از الف از تمام نسخههاى مشهور و معمولى تاريخ طبرستان كاملتر است و مقدارى از اشعار و عبارات عربى را در قسم اوّل كه نسخههاى ديگر سواى الف ندارند دارد و ضبط آن نيز بصحّت نزديكتر است امّا در مقابل اين نسخه نيز بر همان عيوب و تصرّفات كه در تاريخ طبرستان وارد شده مشتمل است ، هم قسم دوّم آن مثل قسم دوّم موجود در نسخههاى ديگر بجز الف الحاقى است و هم همان خللهائى را كه در پس و پيش شدن مطالب در نسخههاى ديگر وجود دارد و به آنها اشاره كرديم متضمّن است گذشته از اينها قسمت مهمّ اشعار و عبارات عربى را كه در الف هست ندارد و در قسم سوّم با اينكه اين نسخه بعد از الف كاملترين نسخههاست كاتب آن شيوهء اختصار اختيار نموده و عبارت مؤلّف را با انداختن مطالبى يا آوردن اجمال بيانات او خلاصه كرده است بطوريكه در اين قسمتها ب مثل آنست كه نسخهء مستقلّ ديگرى است ولى مرتبهها ناقصتر از الف و كاملتر از جميع نسخ ديگر .
بدبختانه غير از تصرّفى كه در اين نسخه از بابت مختصر كردن قسمتهاى اخير آن روى داده عيب ديگرى نيز پيدا كرده است و آن چند فقره الحاقاتى است از جانب ديگران بر آنكه مسلّما از مؤلّف اصلى نيست مثل دو حكايتى كه در باب عجايب طبرستان در اين نسخه آمده و هيچيك از آنها در نسخههاى ديگر نيست ( رجوع كنيد بصفحات 85 - 86 و ذيل آنها ) حكايت اوّل را ما عينا در ميان دو قلّاب در اين متن چاپ كردهايم ولى حكايت دوّم را كه از عجايب المخلوقات قزوينى منقول بوده و بعلّت تقدّم عصر محمّد بن حسن بن اسفنديار بر مؤلّف عجايب المخلوقات در الحاقى بودن آن شبههاى نميرفت حذف نموديم .
نسخهء ب هم مانند ساير نسخ معمولى تاريخ طبرستان بر همان ذيلى كه دنبالهء اين كتاب را تا حدود سال 750 ميكشاند و از تاريخ رويان اولياء اللّه آملى التقاط
تاريخ طبرستان ( فارسى ) — صفحة مقدمهء ناشر 11
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
صمقدمهء ناشر ١١