تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ پانصد ساله خوزستان ( فارسى ) — صفحة 409

مساهمون:

ص٤٠٩
همين كه نادر شاه دولت ايران را زير فرمان آورد « 1 » از اوضاع و اموريكه در خليج جريان داشت بتنگ آمد و براى زبون ساختن عربهاى سواحد دست به كار زد . ولى زود دريافت كرد كه پيشرفت اين كار بىاينكه دسته از كشتيها داشته باشد باد بچنبر زدن و آب در هاون سائيدن است از اينرو نادر كوشيد اسطولى پديد آورد و چند كشتى را از شركتهاى انگليسى و هولندى و هند شرقى خريد ( و بسيارى از اينها را جبرا ابتياع كرد ) . نخستين زدوخوردى كه اين اسطول تازه كرد همان كوشش بود كه براى گرفتن بصره در سال 1735 نمود . مگر پيشرفت نتوانست « 2 » . اما در سال بعد لطيف خان ، دريا بيگى ايران توانست بحرين را از چنگ عربهاى هواله بيرون بياورد و اين در هنگامى بود كه شيخ جباره به حج رفته و در بحرين نبود . « 3 » نادر پس از آنكه بر اعراب هوله چيره گشت ظاهرا بتصويب لطيف خان دريابيگى مصمم شد مقصودى بزرگتر را بدست آورد و اين
هامش
( 1 ) . اما در واقعا درست نيست كه او را پيش از جلوسش و در سال 1736 « نادر » بناميم - اصلا باسم نادر قلى بيك معروف بود و در سال 1726 شاه طهماسب لقب طهماسبقلى خان به او داد و تا سال 1742 بنيابت سلطنت رسيد اين لقب را دارا بود و او را رسما وكيل الدوله با نايب السلطنه مىناميدند . ( 2 ) . شرح مفصلى از اين دستبرد بر بصره در نامه دلچسبى كه مارتن فرنچ نماينده شركت هند شرقى در بصره باداره آن شركت در لندن نگاشته درج است و نامه را در جلد 7 ( سجلات كارخانه در ايران و خليج ايران » در وزارت هند ياد كرده‌اند . ( 3 ) . ص 172 تاريخ نادرى از خامه ميرزا مهدى چاپ بمبئى سنه 1849 و ص 113 از « التحفه النبهانيه فى تاريخ الجزيره العربية » تأليف محمد الشيخ خليفه را ببينيد .