يك فرقه كه تقريبا 20 سال تجربههاى انقلابى كرده و اعضاء ماهر قادر و فداكار داشت خدمات بزرگى به مشروطه ايران كرد كه هيچوقت نبايد فراموش كرد .
در مرحله اول كه در زير پرده كار مىكرد كوشش مىكرد كه تشكيلات داخلى را به روى پايههاى استوارى برقرار گرداند و روح انقلاب را زنده نگاهدارد و در مرحله دوم براى مقاومت قوههاى استبدادى وسيله مناسبى تهيه مىكرد .
كميتههاى داشناكسيون كه تقريبا در تمام نقاط كشور وجود داشتند بموجب برنامه فرقه خود رفتار كرده در جنبشى كه مقصود از آن بدست آوردن آزادى بود شركت كرده از اقدام برهايى ملت برادر و همحال از ظلمت استبداد خوددارى نمىنمود .
ولى فعاليت واقعى و عملى داشناكسيون از آن موقع شروع شد كه مجمع عمومى فرقه بعد از اصغاء راپورتها كه نماينده شعبه مركزى ايران داده بود و بعد از مطالعات و ملاحظات راجع بجنبش مشروطه ايران رأى بشركت واقعى و عملى در اين جنبش داد .
مجمع عمومى اين فرقه تشكيل از نمايندگان تمام كميتهها و شعبههاى فرقه مىشود و كميتههاى اين فرقه در تمام كشورهاى دنيا كه ارامنه مسكن دارند وجود دارد .
بنابراين مجمع عمومى اين فرقه افكار عمومى ارامنه تمام دنيا محسوب مىشود .
از اين تاريخ فعاليت اين فرقه قوىتر شده نتيجه خوبى بخشيد .
بعد از اين تصميم كميتهها و اعضاء داشناكيسون خواه در ايران خواه در خارجه حاضر و آماده داخل كار شدند و براى پيشرفت
تاريخ پانصد ساله خوزستان ( فارسى ) — صفحة 368
مساهمون: احمد كسروى تبريزى
ص٣٦٨