تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ پانصد ساله خوزستان ( فارسى ) — صفحة 264

مساهمون:

ص٢٦٤
كرور تومان از اين راه بهره شيخ بود و شايد صد هزار تومان بيشتر هم به عنوان رشوه بهره كسان و پسران او مىشد . گذشته از همه اينها شيخ را املاك فراوانى در خاك عراق و بازارى در شهر بصره هست كه سالانه بهره گزافى از آنها برمىدارد ولى ما آگاهى درستى درباره آنها بدست نياورده‌ايم . از اينجا اندازه تونگرى شيخ خزعل خان بدست آمده نيز ميزان آزمندى و سياهدلى او دانسته مىشود . زيرا در جايى كه آن همه املاك را داشته باز به روزى مردم دخالت كرده عرصه زندگى را بر بينوايان تنگ مىگردانيده . چه نتيجه كنترات نان و گوشت و خوردنىها اين بود كه مردم همه چيز را به دو برابر قيمت آن خريدارى نمايند چنان كه در پارسال كه گوشت در شوشتر منى هشت قرآن بود در ناصرى منى دو تومان فروش مىشد . ديگر چيزها نيز به همان اندازه گرانتر بوده . درباره سختگيرى شيخ در زمينه ماليات داستان‌هاى بسيارى در خوزستان مشهور است . از جمله آنكه « خراص » كه براى برآورد ميزان حال خرما به باغ‌ها مىرفته تا ميزان ماليات آن دانسته شود گاهى به گزافه حاصل را دو برابر آنچه كه هست برآورد مىنموده و بدينسان كشاورز تيره‌بخت كه يكسال رنج پاسبانى و باغبانى را برده بود به يك بار بىبهره گرديده همگى مال به نام ماليات و حق مالكى به انبار شيخ مىرفت . من از پرده‌درى پرهيز دارم و گرنه مردم خوزستان داستان‌هاى زشت بسيارى از شيخ خزعل خان و پسران و كسان او بر سر زبان‌ها دارند و خود من نيز زشتىهاى بسيارى را از ايشان آگاهى دارم .
هامش
مطرح بود من از حقيقت آن آگاهى يافتم .
تاريخ پانصد ساله خوزستان ( فارسى ) — صفحة 264 | احمد كسروى تبريزى