تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ پانصد ساله خوزستان ( فارسى ) — صفحة 253

مساهمون:

ص٢٥٣
برانگيخت كه مىگويند يكى از جهت‌هاى شكست تركان در برابر انگليسيان خيانت‌هاى آن اعراب بود نيز مىگويند در حمله‌اى كه سپاهان انگليس بر بصره نمودند و آن شهر را بگشادند دسته‌اى از كسان شيخ و از آن اعراب همراه انگليسيان بودند و خود اينان بودند كه گمرك بصره را تاراج كردند . سپس هم‌چون انگليسيان پس از گرفتن بصره و قرنه مىخواستند كه لشكرى به محمره و اهواز رانده از راه هويزه و كرخه به لشكرگاه عثمانى كه در عماره بود حمله نمايند شيخ خزعل خان در اينجا نيز آنچه همراهى و ياورى بود از آنان دريغ نساخت . جنرال سايكس مىنويسد : لشكر فرستادن به محمره و اهواز براى پاسبانى از لوله‌هاى نفت بود كه اعراب تركانده بودند با آنكه دولت انگليس در آن هنگام هرگونه نياز به نفت خوزستان و آن لوله داشت به‌هرحال انكار نتوان كرد كه انگليسيان پاس بركنارى ايران را نداشتند و بىشك تنها براى پاسبانى لوله‌هاى نفت نبود كه لشكر به خاك ايران آوردند . زيرا خواهيم ديد كه همان لشكر را از راه هويزه بر سر عثمانيان فرستادند . بارى در آن هنگام كه سركردگان انگليس نقشه حمله به عماره را مىكشيدند و هيئتى براى بازديد راهها به اهواز آمده بودند از آن سوى هم توفيق به يك سركرده عثمانى با دو فوج عسكر به همراهى شيخ غضبان و عشيره بنى لام و حاجى سيد محمد يزدى با دسته‌اى از علماى نجف كه بنام جهاد به عثمانيان پيوسته بودند در ميانه‌هاى ماه صفر از عماره به هويزه درآمدند و حاجى سيد محمد در همه‌جا عشاير و ديگران را به جنگ انگليسيان برمىانگيخت . از اين پيشامد