با تلمبه آب شيرين و پاك به آنجا رسانيده از گفته تيمس آورديم كه هزار تن استاد اروپايى و آمريكايى و پنج هزار كارگر هندى و سى هزار كارگر ايرانى در آنجا كار مىكند اگر سوداگران و بازاريان را هم بشمار بياوريم مىتوان گفت كه از چهل و پنج تا پنجاه هزار مرد از غربى و شرقى در آنجا زندگانى مىكنند .
در پاييز پارسال كه من از شوشتر به تماشاى آنجا رفتم شماره چاهها را فزون از صد چاه گفتند به تماشاى كارخانهها كه رفتيم هرگونه ماشينها و ابزارها از اروپا آورده و به كار انداختهاند نيز شركت بيمارستانى براى كارگران و ديگران بنياد نهاده كه تماشاى آن نيز كرديم .
آبادى ديگرى كه پديده آمده جايى است بنام « درخزينه » در كنار رود كارون كه از آنجا تا مسجد سليمان 36 ميل انگليس است بندر كشتىهاى شركت اينجاست كه هرچه با كشتىها مىآرند از آهن ابزار و ماشين و چيزهاى ديگر در اينجا به خشكى درآورده با راهآهن به مسجد سليمان مىرسانند نيز كارخانهاى در اينجا دارند كه آب را از كارون برداشته با تلمبه به مسجد سليمان مىرساند بازار كوچكى و برخى بنيادها نيز در آنجا برپا كردهاند .
آبادى ديگر در جنوب در خزينه در كنار رود كارون به دورى هفت يا هشت فرسنگ از آنجا « ملا ثانى » است كه كارخانهاى برپا كرده و كارگرانى را از هندى و فارسى و تازى به كار گماردهاند نيز باغچههاى قشنگى و يك ميدانى پديد آوردهاند خيابانى انداخته كنارههاى آن را با درختهاى زيتون آراستهاند كه راه آمدوشد اتومبيلها ميان آنهاست .
تاريخ پانصد ساله خوزستان ( فارسى ) — صفحة 250
مساهمون: احمد كسروى تبريزى
ص٢٥٠