مىآورند ولى پارسال دولت ايران از ايشان جلوگيرى كرد كه درباره امتيازى كه گرفتهاند گفتگوئى از نو بشود و هنوز قراردادى داده نشده و زمستان پارسال و امسال كاوش نكردهاند . « 1 »
امتياز نفت جنوب و آغاز كار آن
يكى از پيشامدهاى بزرگى كه در زمانهاى ديرتر مايه آبادى خوزستان گرديده نام آن را معروفتر گردانيده موضوع نفت جنوب است .
چشمههاى نفت خوزستان از باستان زمان معروف بوده و استرابو در دو هزار سال پيش سخن از آنها رانده پيش از امتياز انگليسيان « 2 » مردم خوزستان بويژه شوشتريان و بختياريان از نفتهايى كه خود به خود از زمين بالا مىزد بهرهياب بوده آن را در خيكها گرد آورده به كار مىبردند . نيز قير يكى از محصولهاى خوزستان بود كه از آن چشمهها بدست مىآمد و دولت ساليانه دو هزار تومان ماليات آن چشمهها را مىگرفت .
در تذكرهء شوشتر مىنگارد كه چون نادر شاه در سال 1144 در عراق به جنگ عثمانيان مىرفت به ابو الفتح خان فرمان فرستاد كه از معدنهاى قير در نزديكى شوشتر قير براى ساختن كشتىها به عراق بفرستد .
بارى در سال 1319 ( 1901 ميلادى ) مستر دارسى نامى از انگليسيان استراليا امتياز برآوردن نفت در سراسر ايران ( بجز
هامش
( 1 ) . گنج شايگان تأليف جمالزاده ، تاريخ جنرال سايكس .
( 2 ) . آن امتياز لغو شده .