ديگرى كه در آن سوى كمره هست به جايى كه خواهد رفت برده شود .
آنچه ما مىپنداريم مايه پيدايش شهر اهواز اين كمره بوده زيرا كشتىها كه بايد در آنجا ايست كرده بار خود را به كشتى ديگرى بسپارند به بندرگاهى در آنجا نياز داشتهاند و خود آن بندرگاه است كه رفته رفته بر آبادى خود افزوده و شهر بزرگى گرديده است . « 1 »
بههرحال رود كارون به علت اين كمره سنگى به دو بخش مىشود كه ما شمالى را كارون بالا و جنوبى را كارون پايين مىناميم .
تا سال 1306 قمرى هيچيك از دو بخش كارون براى كشتيرانى بيگانگان آزاد نبوده و كسى جز از خود ايرانيان در آن رود آمد و شد نمىكرده در آن سال ناصر الدين شاه براى پيشرفت كار بازرگانى پايين را كه از اهواز تا به دريا يا به شط العرب است براى كشتيرانى بيگانگان نيز آزاد ساخت .
اروپاييان از اين كار سخت شادمان گرديدند و نخستين كسانى كه كشتىهاى خود را در آنجا به كار انداختند برادران لنچ از بازرگانان انگليس بودند كه در اهواز هم كه تا آن زمان دهكدهاى بيش نبود جايگاهى براى نشيمن كاركنان خود ساختند و مىتوان گفت كه نخستين پايه آبادى آن شهر را اينان گزند را .
اما كارون بالا كشتيرانى در آنجا همچنان ناآزاد ماند كه جز ايرانيان كسان ديگرى كشتى در آنجا نمىرانند مگر با اجازه خاص از دولت و چون برادران لنچ يكى از كشتىهاى خود را به دولت پيشكش داده بودند اجازه گرفتند كه همان كشتى را به عنوان كاركنى دولت در كارون بالا به كار بيندازند . سپس هم حاجى معين التجار بوشهرى و پاره كسان
هامش
( 1 ) . بند اهواز هم بر روى آن كمره بنا يافته بوده .