شگفتتر آنكه با اين همه بيدادگرى بختياران در زمان ايلخانىگرى حسينقلى خان ايلخانى ظل السلطان ماليات خوزستان را ( جز از ماليات محمره و عشاير سپرده شده به مزعل خان ) سر جمع ماليات بختيارى كرده به ايلخان سپرده بود كه خود گله را به گرگ سپردن بوده .
حاجى نجم الملك در سفرنامه خود از سختگيرى ايلخانى به مردم خوزستان شكايت بسيار نوشته مىگويد : « حسينقلى خان ايلخانى ايلخانى از سالى كه در عربستان رخنه نموده سالى پنج ماه از زمستان و بهار ايلات بختيارى را مىفرستد به صفحات عربستان از حدود دزفول الى رامهرمز و اهواز در تمام چمنزارها پراكنده مىشوند » مىگويد : « عمده پولتيك ايلخانى در عربستان اين بود كه ميان شيوخ فتنه و دشمنى بياندازد و جمعى را به كشتن بدهد و وجهى از اين ميانه مداخل نمايد » .
ولى زمان ايلخانى چندان دير نكشيد در همانسال 1299 كه حاج نجم الملك سفرنامه خود را نوشته ظل السلطان ايلخانى را كه به اصفهان آمده بود گرفته بكشت . پس از آن هر يك از مشايخ عرب ماليات خود را يكسره به حاكم خوزستان مىپرداخت . ولى گويا يادگار آن زمانهاست كه هنوز هم ماليات بيشترى از ديهها در پيرامون شوشتر سر جمع ماليات بختيارى است در پيرارسال « 1 » كه نگارنده در خوزستن بودم مردم آن ديهها هميشه شكايت از بيدادگرى بختياريان داشتند و چنين مىگفتند كه مالياتى كه از بابت هر ديهى به دولت مىپردازند از مردم بيچاره چندين برابر آن را دريافت مىسازند . « 2 »
هامش
( 1 ) . سال 1303 شمسى .
( 2 ) . سفرنامه حاج نجم الملك تاريخ بختيارى .