چهارم قبل از ميلاد ، اوگاريت به مرحلهاى عالى از تكامل رسيد . بين سالهاى 3000 و 2000 قبل از ميلاد ، در نتيجهء مهاجرتهاى اموريان و كنعانيان سامى به اين شهر ، تغييرات نژادى مهمى در آن صورت گرفت . در اوايل هزارهء دوم قبل از ميلاد ، براى جلوگيرى از مهاجمين شمالى و شرقى ، فرمانروايان اوگاريت با مصريان پيمان اتحادى بستند ، و از آن به بعد مصر در اين سرزمين بشدت نفوذ يافت . و نيز اين شهر مركز داد و ستد مردم منيوس با سوريه بود . در قرنهاى پانزدهم و چهاردهم قبل از ميلاد اوگاريت به اوج رونق خود رسيد ، و تجارت آن عظيم شد ، و شهر وسعت پيدا كرد . آثار هنرى فراوان اين دوره نشان مىدهد كه مهاجرين ميسنى محلهء مهمى در شهر اوگاريت داشتند . در نتيجهء حملههاى خارجى و تغيير وضع اقتصادى ، اوگاريت از قرن دوازدهم قبل از ميلاد رو به انحطاط گذاشت ، و گرچه در اواخر اين قرن هنوز مسكون بود ، شهر مهمى نبود . از اكتشافات مهم در اوگاريت الواحى از قرن چهاردهم قبل از ميلاد است كه به خط ميخى ، به زبانى كه پيش از كشف اين الواح مجهول بود ، نوشته شده . به اين زبان نام اوگاريتى دادهاند .
مضمون نوشتهها آثار شعرى و اساطير كنعانيان باستانى را نشان مىدهد . الفباى اين نوشتهها يكى از كهنترين الفباهاى شناخته شدهء جهان است ، زبان اوگاريتى را يكى از زبانهاى سامى وابسته به زبان عبرى ( زبان تورات ) دانستهاند . الواح مذكور ، كه نخستين نمونههاى قابل اعتماد ادبيات كنعانيان در مرحلهء بتپرستى ايشان است ، كمك گرانبهايى به محققين در زبان و كتاب مقدس كرده است .
( د . م . ج 1 ص 306 )
33 . ايهود
ihud
، مردى كه عجلون ، شاه موآب را كشت و بنى اسرائيل را از سلطهء موآبيان آزاد كرد . وى سپس يكى از قضاة بنى اسرائيل شد ( داوران 1203 - 30 )
( د . م . ج 1 ، الف - س . ص 354 )
34 . بيتشان
Beyt - san
باستانى سكوتوپوليس
Skutopolis
، نام كنونى بيسان ،
Baysan
، شهر فلسطين قديم بر ملتقاى درههاى اردن و يزرعيل حدود 29 كيلومترى جنوب شرق ناصره . در اوايل عصر مفرغ مسكون بود ( حدود 3000 - 2000 ق . م ) و بقاياى فراوان از دورهء پيش از بنى اسرائيل دارد ؛ در زمان حتيها و در اوايل تاريخ مصر اهميت داشت . مدتها بين كنعانيان و يهوديان منازع فيه بود تا آنكه سرانجام داود آن را تحت فرمان آورد . در 65 ق . م پومپيوس آن را گرفت و به نام سكوتوپوليس از شهرهاى عمدهء دكاپوليس گرديد .
شهر كنونى بيسان در اسرائيل واقع است .
( د . م . ج 1 ص 483 )
35 . جلبوع
Jelbu
رشته كوهى در غرب دشت اردن و جنوب شرق يزرعيل در آنجا شاؤل در جنگ مغلوب و مقتول شد .
( د . م . ج 1 . الف - س . ص 745 )