به دنيا آمد . و از قتييه بغلانى و ابو داود سجستانى و ديگر اساتيد مدارس خراسان درس حديث گرفت ، و شاگردان فراوان ازو حديث را خواندند . به مذهب شافعى بود ، و در ممالك عربى سفرها كرد ، تا سنه 302 ه 914 م در مصر ماند ، و از انجا به دمشق شد . چون از بيان فضائل حضرت معاويه خاموشى گزيد ، او را در جامع بزدند ، و از انجا بيمار برامد ، چون به رمله رسيد روز 13 صفر 303 ه 19 / اگست 915 م وفات يافت ، و در مكه مدفون گشت .
از تاليفات او سنن نسائى يكى از صحاح سته شمرده مىشود ، كه احاديث مربوط به زندگانى دينى را به تفصيل در ان فراهم آورده و جامع ادعيه و استعاذات و جميع احاديث انواع معاملات و ابواب تشريع است ، كه در بولاق 1276 ه و در لكهنو 1869 م و دهلى 1256 ه و قاهره 1312 ه طبع شده . « 1 » و چون به او گفتند كه در سنن تو تماما احاديث صحيح فراهم آمده ؟ جواب داد : در ان صحيح و حسن « 2 » و احاديث نزديك به آن جمع آوردهام .
مردم ازو خواستند كه صحاح آن را جداگانه فراهم آورد . بنابرين المجتبى را بحذف احاديث ضعيفه كه اسناد آن عليل بود نوشت . « 3 » طبع دهلى 1850 م و جونپور 1847 م و غيره .
آثار ديگرش :
3 / كتاب الضعفاء و المتروكين طبع آگره 1323 ه و الهآباد 1325 ه
4 / كتاب الكنى و الاسامى .
5 / كتاب التمييز .
6 / كتاب الجرح و التعديل .
هامش
( 1 ) - بروكلمان 3 / 196
( 2 ) - حديث صحيح آنست كه بنقل عدول ثقات تام الضبط از ابتدا تا انتها منقول باشد ، ولى حسن آنست كه نوعى از قصور و نقصان در يكى از صفات آن باشد و كثرت طرق و شعب جبر آن را نكرده باشد . و اين ضعف فقط در ضبط رواتست .
( 3 ) - مقدمه تيسير الوصول 1 / 10