گلههاى بيشمار ، دديگر جنگجو و رشيد ، و سديگر هوش و ذكاى فراوان داشته است . « 1 »
اينست افسانهء سكاها و سه فرزند نخستين كه سرزمين سكستان ( سيستان ) بنام ايشانست . و نظير آن در اوستا به زردشت و سه فرزندش نسبت دادهاند ، كه كوتاه آن چنين است :
1 / فرزند بزرگ : ايست و استره
ISAT - VASTRA
نخستين آتهره ون
ATHRAVAN
يعنى آتوربان فردوسى كه موبدان موبد و رئيس روحانيان بود . بمعنى آتشبان و نگهبان آتش .
2 / اوروه تت نره
URVATAT - NARA
نخستين و استريه
VASTRYA
يعنى بسودى فردوسى كه رئيس و رهبر برزيگران و كشاورزان بود .
3 / هوره چيثره
HVARE - CHITHRA
بمعنى خورشيد چهر ، نخستين رته اشتره
RATHA - ESHTRA
يعنى نيساريان فردوسى كه محرف كلمهء رشتاريان خواهد بود ، و او رئيس رزميان و جهان پهلوان بود . « 2 »
بموجب اين روايت كتب سنتئ زردشت ، سه فرزند وى در رأس سه طبقهء روحانيان - كشاورزان - جنگيان واقع بودند ، كه بعد از ان يك طبقهء ديگر اهل حرفه و پيشهوران هويتش
HUITSH
هم بران اضافه شده « 3 » ، كه اهتو خوشى فردوسى باشد ، و در پهلوى هوتخش
HUTOXSH
بود « 4 » ، و بالاخر باصطلاح عهد ساسانيان ، اين طبقات چهارگانه تا نشر اسلام چنين موجود بودند :
1 / آذروان : علماى دينى و روحانيان .
2 / آرتيشتاران : سپاهيان و جنگجويان .
3 / دبهيران : دبيران و عمال حكومت و نويسندگان .
هامش
( 1 ) - تاريخ تمدن ايران 54 ببعد ترجمه فارسى طبع تهران 1339 ش و تمدن ايرانى 47 ببعد ترجمه دكتر عيسى بهنام طبع تهران 1337 ش
( 2 ) - فروردين يشت بند 98
( 3 ) - يسنا 19 بند 17
( 4 ) - مزديسنا و تاثير آن در ادبيات فارسى 408 و ايران نامه 1 / 380