اوزان و اكيال
در ولايات شرقى افغانستان ، در اوايل ظهور اسلام تا عصر عباسى اكثر روايات و مراسم اجتماعى با اراضى ماوراى درياى سند مشترك بوده و كابلشاهان تا حدود تكسيلا حكم ميراندند ، و پايتخت ثانى ايشان هم ويهند كنار درياى سند بود .
بنابرين مسكوكات و اوزان و اكيال مشتركى با هند غربى داشتهاند ، كه اكنون هم تا پشاور اكثر اوزان و اكيال هندى باقى مانده است .
اوزانيكه در سرزمينهاى شرقى و هند در اوايل قرون اسلامى رايج بوده چنين است :
وزن زر :
4 مدرى : يك پاذه
4 پاذه : يك كله
6 كله : يك جوه
4 جوه : يك اندى ( تخم درخت گرو )
4 اندى : يك ماشه
16 ماشه : يك سوورن ( كه 4 / 3 آن يك توله است )
1 توله : 10 / 1 2 مثقال .
پس يك سوورن مساويست با :
16 ماشه ، 64 اندى ، 256 جوه ، 1600 كله ، 6400 پاذه ، 25600 مدرى . « 1 »
مقدار در صنعت بتسازى :
هامش
( 1 ) - كتاب الهند 124