ستوران و غلامان و خوراكه و پوشاكهء خراسانى به اقطار عالم برده شدى . و گرانبهاترين بردهگان توركى كه بىنظير بودند ، در بازارهاى خراسان بدست آمدى ، و قيمت يك برده و كنيز تا سه هزار دينار طلائى رسيدى . « 1 »
امتعهء مشهور پيداوار شهرهاى خراسان عبارت بود از :
هرات
كرباس ، شيرخشت ، دوشاب ( حدود العالم ) از كوههاى آن سنگهاى آسيا و فرشى آورند ( اصطخرى ) گنجد و پولاد و پسته و انگوزه و ديبا و مويز طائفى ( احسن التقاسيم )
مالن ( مالان )
مويز طائفى نيك ( حدود ) داراى باغهاى انگور ( اصطخرى )
كروخ
كشمش آن مشهور است و بهر طرف برده مىشود . ( حدود و اصطخرى )
مرو
پنبهء نيك و اشتر غاز ( بيخ گياه شوك الجمال ) و فلاته ( حلواى ميده ) و سركه و جامههاى قزين و ملحم ( حدود ) نان بسيار لذيذ و ميوهاى شيرين و مويز و خربزهء خشك آن بعراق برند ، و ابريشم و قز فراوان دارد ، و تخم ابريشم از مرو به آفاق برده مىشود ، و پنبه و كرباسهاى نيكو دارد ( اصطخرى ) قز و ابريشم و پنبه و گاو و پنير و شيره و مس و گنجد و مويز و عسل و انجير و انار و زاگ و كبريت و روى و زرنيخ ( احسن التقاسيم ) و بهترين و پسنديدهترين جامههاى خراسان ( البلدان )
گوزگان
اسپان نيكوى بسيار و نمد و حقيبه ( خورجين ) و تنگ اسپ و زيلوى و پلاس و چوب ناشكن بنام خنج ( حدود ) پوستهاى مدبوغ آن به تمام خراسان و ماوراء النهر برده مىشود ( ابن حوقل )
هامش
( 1 ) - صورة الارض 452