بحيث سرمنشى شهزاده ، گماشت « 1 » و او تا مدت شش سال در خدمت هارون ماند .
تا كه در محرم 169 ه - 785 م المهدى خليفه بمرد ، و پسرش الهادى كه ولى عهدش بود ، در جرجان بجنگ مردم طبرستان مشغول بود ، و تنها شهزاده هارون بر بستر مرگ پدر در ماسبذان حضور داشت .
با شنيدن خبر وفات المهدى در بين لشكريان بغداد شورشى پيدا شد ، و سپاهيان معاشهاى نگرفتهء خود را خواستند ، خيزران ملكه المهدى كه مادر دو شهزاده الهادى و الهارون بود ، حل اين مشكل را به دو نفر رجال بزرگ دربار محول كرد كه يحيى و ربيع بن يونس مولاى هارون و كفيلش در بغداد بود . اما سپاهيان شورشى كاخ ربيع را محاصره كرده و درهاى آن را آتش زدند ، ولى يحيى اين فتنه را با تدبير و دليرى فرونشاند ، و ربيع را نجات داد ، و لشكريان را به ضمانت محرز بن ابراهيم اقناع كرد ، تا بعد از اخذ معاش هژده ماههء خود متفرق شدند ، و پس ازين به هارون رهنمائى كرد ، تا هادى را به خلافت بشناسد ، و او را به پايتخت بخواهد « 2 »
خليفهء جديد الهادى در صفر 169 ه بموجب نامه و دعوت هارون و يحيى به بغداد رسيد ، و با او بيعت كردند ، ولى اين خليفه يحيى را به سبب انتساب و نزديكى به هارون در جمله رجال بزرگ دربار به ماموريتى نگماشت ، و چون خيزران مادر خليفه بر امور مملكت دست يافته بود ، و امراء همواره ازو هدايات ميگرفتند ، و خود الهادى به عيش و نوش پرداخت ، بنابر ان امور مملكت مشوش گرديد ، در آخر بين خيزران و پسرش الهادى اختلافى پديد آمد ، و الهادى خواست بر خلاف وصيت پدر برادر خود هارون را از ولى عهدى خلافت محروم داشته ، و بجايش پسر خود جعفر را ولايت عهد دهد ، و درين مورد از رجال دربار موافقه و بيعت نيز ستد ، ولى يحيى به همكارى خيزران درين مورد به طرفدارى هارون
هامش
( 1 ) - طبرى 6 / 277 و الكامل 6 / 25
( 2 ) - طبرى 6 / 406 و الكامل 6 / 35