عيسى بر حق ولايت عهد خود ، بسعى خالد به نفع المهدى خاتمه يافت ، و خليفه منصور و ولى عهدش هر دو ازو اظهار سپاسگذارى كردند ، و جزالت راى او را ستودند « 1 »
در سنه ( 158 ه ) خليفه منصور ، خالد بن برمك را سه هزار هزار ( سه مليون ) درهم مصادره نمود ، و تا سه روز مهلت داد ، چون درين اوقات كرد ان در موصل بغاوت كردند ، مسيب بن زهير امير شرط ( امنيه ) كه از دوستان خالد بود ، به خليفه پيشنهاد كرد ، تا او را بر موصل والى گرداند ، خليفه هم سه صد هزار درهم باقيمانده را كه خالد نپرداخته بود به او بخشيد ، و فرمان ولايت موصلش داد . و او با دانشمندى و عدم تشدد امور ولايت را با حفظ وقار خود پيش برد ، و بعد از مرگ منصور ، پسرش المهدى هم او را بر موصل باقى گذاشت ، و حسن و سليمان برادرانش را هم به او فرستاد « 2 »
بقول ابن فقيه در اوائل عصر مهدى خالد در طبرستان بر شاهى كوچك مسمغان تعرض نموده و مسمغان شاه را مغلوب و زن و سه دختر او را به بغداد فرستاد ، و گويند كه درين جنگ خالد آنقدر دليرى نمود ، كه تصوير او با اسلحهايكه در جنگ به كار برده بود ، از طرف سپاهانش بر روى سپرها نقش شد « 3 »
خالد در عصر المهدى بر موصل حكمران بود ، تا كه در سنه ( 163 ه - 780 م ) مهدى ولى عهد و پسر خود الرشيد را به غزاى روم ( توركيه امروزى ) فرستاد ، و با او خالد و برادرانش حسن و سليمان را هم گسيل داشت ، و يحيى بن خالد درين لشكركشى سرمنشى و مدير نفقات عسكر ( لوازم ) ولى عهد بود ، و هارون همواره در امور لشكركشى و غيره از وى راى گرفتى ، و درين جنگ به فيروزيهاى بزرگ نايل آمدند ، و خالد در ميدان سمالو كارنامههاى نمايانى داشت ، و چون ربيع حاجب سپه سالار لشكر هارون ، سليمان بن برمك را به حضور خليفه مهدى باوفدى فرستاد ، خليفه او را گرامى داشت « 4 »
هامش
( 1 ) - طبرى 6 - 280 و الكامل 5 - 275
( 2 ) - طبرى 6 - 304
( 3 ) - كتاب البلدان ابن فقيه همدانى 314 بوسيلهء بووا ص 57
( 4 ) - طبرى 6 / 376