11 - برمكيان بلخى
دودمان برمكيان بلخى از اركان مهم دولت عباسيان ، و ممثل فرهنگ و بانى حركت علمى و مدنى اسلامىاند ، كه در تاريخ افغانستان دورهء اسلامى اهميت بسزائى دارند ، و ما در چند صفحه بر سبيل اختصار كارنامههاى اين دودمان عظيم بلخى را كه جزو تاريخ افغانستانند مىآوريم :
نوبهار بلخ و سدانت آن :
در اعصار افسانوى كه قبايل آريائى در واديهاى جنوب آمو نخستين بار ساكن مىشدند ، پادشاهى كه يما
YIMA
بن ويونگهوت نامداشت ، و ما او را بنام جمشيد يا جم مىشناسيم ، از طرف خداوند اهوره مزدا مامور گشت كه در بخدى ( بلخ ) بناى نخستين مدنيت و عمران و آبادانى را گذارد .
در حدود شش قرن قبل از ميلاد ، حضرت زردشت دربارهء اين بناى نخستين بشرى در كتاب اوستا چنين گفت :
« اهوره مزدا به يما امر داد : تا واره را تعمير كند ، كه هر ضلع آن به طول يك ميدان اسپدوانى باشد ، و آتش درخشان و يك يك جوره از گاو و گوسپند و سگ و پرندگان و غيره را در ان جاى بدهد ، و تخمهاى درختان بلند و ميوههاى خوشبو را در ان بپروراند . و آدمان كوز پشت و ديوانه و تنبل و بدخواه و دروغگو و كينه و روپيسه و خراب دندان و معيوب را در ان جاى ندهد .