خلافت هارون و كشودن شاه بهار كابل
ابو العباس طوسى در سنه 171 ه از حكمرانى خراسان موقوف ، و بجاى او از دربار هارون الرشيد ، جعفر بن محمد بن اشعث گماشته شد . او بقول گرديزى در ذيحجه 171 ه پسر خود عباس را بكابل فرستاد « 1 » و شابهار را بكشاد ، و هرچه خواسته بود اندر شابهار همه غنيمت كرد . « 2 »
چون عباس به طرف كابل پيش رفت ، با مردم آنجا جنگيد ، و كابلستان را فتح كرد ، و بعد از ان شابهار « 3 » را بدست آورد ، و هرچه در ان بود به غنيمت گرفت . « 4 »
اين معبد كه در كابلستان واقع بود ، چنانچه بعد ازين بيايد ، هفت سال پس باز بدست حكمران برمكى اين سرزمين فضل بن يحيى كشوده شد ، و اليعقوبى آن را در جملهء شهرهاى كابلشاه مانند غوروند ( غوربند ) و فج غوروند ( كوتل غوربند ) و سار خود ( نسخه : سرخ بذ - سرخ بت باميان ) و بندل استان ( شايد : فندقستان يك درهء غوربند ) آورده و گويد : كه در شاه بهار بتى بود كه آن را مىپرستيدند ، و فاتحان مسلمان بدان آتش زدند و بسوختاندند . « 5 »
هامش
( 1 ) - در نسخهء خطى زين الاخبار سنه ست و سبعين و مائه نوشته شده ، كه سهو كاتب است ، زيرا خود گرديزى عزل عباس بن جعفر را در سنه 175 ه مىنويسد ، و ما قول ابن اثير را كه 171 ه است در متن گرفتيم كه صحيح همين است .
( 2 ) - زين الاخبار 78 الف
( 3 ) - در نسخه مطبوع الكامل سهوا سانهار ؟ طبع شده
( 4 ) - الكامل 6 / 47
( 5 ) - البلدان 290 طبع دوم ليدن 1892 م