طالقانى و بو معاذ فاريابى با وى بودند ، و پوشنگ از مصعب بن زريق بستده بودند ، و يوسف بر مرو رود و طالقان و گوزگانان غلبه كرده بود ، تا هاشميان بلخ با او حرب كردند ، و او را هزيمت كردند ، و بو معاذ فاريابى را بگرفتند ، و بنزديك مهدى فرستادند ، و مهدى فرمود تا بو معاذ را اندر بغداد بر دار كردند . « 1 »
ظهور مقنع و پرچم سپيد :
قيام يوسف بسيار كوتاه بود ، در همان سال 160 ه از بين رفت ، ولى در عقب آن حركت بسيار خطير ديگرى كه از ناحيهء فكرى با قيامهاى سابق خراسانيان بعد از ابو مسلم شباهتى داشت بوجود آمد ، كه پيروان آن در تحت پرچم سپيد با پيراهنهاى سپيد گرد آمدند ، و بنابرين ايشانرا سپيد جامگان ( المبيضه ) گفتندى . « 2 »
موسس اين فرقه مردى بود از روستاى مرو ، از ديهى كه آن را كازه خوانند « 3 » و نامش هاشم بن حكيم « 4 » يا هاشم بن حكم « 5 » يا عطاء حكيم « 6 » يا حكيم مقنع « 7 » يا حكيم مشهور به هاشم « 8 » بود ، كه خروج او را در 161 ه نوشتهاند .
وى بقول نرشخى در روزگار ابو مسلم سرهنگى بود از سرهنگان خراسان ، كه در جنبش براز بنده با عبد الجبار بن عبد الرحمن ازدى ( حكمرانيكه از اطاعت دربار عباسى سرپيچيد ) ياور و وزير بود ، و بعد از گرفتارى عبد الجبار ، هاشم
هامش
( 1 ) - زين الاخبار ورق 76 الف
( 2 ) - بو ريحان بيرونى كتابى در شرح احوال و عقايد اين فرقه بنام اخبار المبيضه داشت .
( 3 ) - كازه از قراى مرو بود كه نسبت به آن كازى و كارقى مىآمد ( معجم البلدان 4 / 430 ) اما البيرونى نام اين قريه را « كاوه كيمردان » ضبط كرده ( آثار 211 ) و شايد كاوه تصحيفى از كازه باشد .
( 4 ) - تاريخ بخارا 77 و آثار الباقيه 211
( 5 ) - مجمل 335
( 6 ) - ابن خلكان 319
( 7 ) - طبرى 6 / 367 الكامل 6 / 16
( 8 ) - زين الاخبار 75 ب