6 - بو مسلم در زير تيغ منصور
دودمان عباسيان كه بو سلمه خلال وزير آل محمد و مربى خود را با وضعى شگفتانگيز و اسرارآلود كشته بودند ، اكنون نوبت امين آل محمد رسيد كه منصور خليفه او را دشمن بزرگ خود دانستى « 1 » و در امر جهاندارى يگانه رقيب خود شمردى .
گويند روزى منصور دربارهء بو مسلم با يكى از درباريان معتمد خويش مسلم بن قتيبه مشورت ميكرد ، مسلم گفت :
لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا
« 2 » منصور چون اين گفتار مسلم را شنيد جواب داد : مشورت ترا بسمع قبول شنيدم « 3 »
بو مسلم نيز اين وضع را به نظر غاير ميديد ، و در كتب ملاحم خوانده و يا از منجمان شنيده بود ، كه او از بين برنده دولت بنى اميه ، و پديدآورندهء دولت ديگريست ، بنابر ان عاقبتش نيك نخواهد بود و كشته خواهد شد « 4 »
اكنون بايد ديد مرديكه در راه استوارى بنيان خلافت عباسيان و دودمان منصور سه صد هزار مرد را كشته بود « 5 » چگونه خودش صيد همين دام مىشود ؟
چون بو مسلم ، عبد اللّه بن على مدعى مقام خلافت را در مقابل منصور از بين
هامش
( 1 ) - طبرى 6 / 138
( 2 ) - آيت قرآنست ، سورهء انبياء 21 ، يعنى : اگر در دو جهان جز خدا ، خدايان ديگرى بودى هر آينه فاسد شدى .
( 3 ) - ابن خلكان 1 / 282
( 4 ) - طبرى 6 / 131
( 5 ) - مجمل 327 ، طبرى ( 6 / 137 ) اين عدد را ششصد هزار ميداند .