شهرت يافت ، ولى اسد بن عبد اللّه والى اموى اينجا دست و زبان او را بريده و جهان بينش را كور ساخت « 1 » و بعد ازين در سنه 120 ه بكير بن ماهان از طرف محمد بن على به خراسان فرستاده شد ، و عصائى را از محمد با خود بطور شعار اين دعوت آورد ، و بدين صورت تمام نقباء و پيروان آل عباس را با خود فراهم ساخت « 2 » و چون محمد بن على در سنه 125 ه بمرد ، و بجايش ابراهيم الامام بن محمد نشست ، وى در سنه 126 ه باز ابو هاشم بكير بن ماهان را به خراسان فرستاد ، و در مرو نقباء و داعيان خلافت آل عباس را فراهم آورد ، و نامهء ابراهيم را بريشان خواند ، و بدينصورت ابراهيم بحيث امام اين دعوت در خراسان شناخته شد .
و پيروانش تمام پول نفقات را بوسيلهء بكير به ابراهيم فرستادند « 3 »
درين وقت تشكيلات خفى پيروان آل عباس در خراسان نضج گرفته بود ، و چون در سنه 127 ه ابو سلمه از طرف ابراهيم امام به خراسان آمد ، تمام منسوبين اين سازمان بدورش فراهم شدند ، و پول نفقات و خمس اموال خود را به دو پرداختند « 4 » و بعد ازين مردى خراسانى بنام ابو مسلم در رأس اين سازمان ظهور كرد .
ابو مسلم كه بود ؟
در حدود سنه 100 ه در يكى از روستاهاى مرو پايتخت خراسان ، كه ماخان يا فريدين ( زندين ) نامداشت ، و در سه فرسخى مرو واقع بود « 5 » مردى بنام بنداد هرمزد مىزيست « 6 » كه روستادار آنجا شمرده مىشد ، و گاهى تجارت مواشى را با كوفه ميكرد ، و گمان غالب است كه پيش از قبول اسلام نام و كيش زردشتى داشت ، وى آزاد مرد مهترزادهئى بود ، كه نسبش را مورخان چنين نگاشتهاند :
هامش
( 1 ) - طبرى 5 / 440
( 2 ) - طبرى 5 / 467
( 3 ) - طبرى 5 / 592
( 4 ) - طبرى 5 / 622
( 5 ) - ابن خلكان 1 / 280 شرح زندين در صفحات آينده مىآيد .
( 6 ) - مجمل 315 ، بقول مرحوم بهار خراسانى اصل اين نام ونداد هرمز است .