عراق والى ، و صالح بن عبد الرحمن خارجى را عامل خراج گردانيد ، كه هر دو دشمنان سرسخت حجاج و دودمانش بودند ، ايشان محمد بن قاسم را از حكمرانى سند معزول داشته و يزيد بن ابى كبشه سكسكى را بر سند والى كردند ، و او محمد را در غل و زنجير كشيده به عراق فرستاد ، تا در انجا كشته شد - محمد درين هنگام گفتى :
اضاعونى و اى فتى اضاعو * ليوم كريهة و سداد ثغر « 1 »
« آنها مرا ضايع كردند و جوانى را از دست دادند ، كه در روزهاى بد و هم براى نگاهبانى مرز به كار مىآمد . »
يزيد در سند هژده روز زنده ماند ، و چون بمرد از طرف سليمان بن عبد الملك ، حبيب بن مهلب والى شد ، ولى در خلائى كه از حبس و مرگ محمد قاسم در سند پيدا شد ، جيسيه بن داهر سود برد ، و بازآمده برهمناباد را گرفت ، و سنديان باغى شدند ، مگر حبيب بر كنار مهران با او مقابل شد و مردمان ارور مطيع شدند ، و برخى را به جنگ و زور باطاعت بازآوردند .
چون در صفر سنه 99 ه سليمان بن عبد الملك درگذشت و بجايش خليفهء دادگر بهى خواه عمر بن عبد العزيز نشست ، وى عمر بن مسلم باهلى ( برادر قتيبه ) را بر سند حكمران گردانيد ، و به ملوك هند نامههاى تبليغ اسلام را فرستاد ، كه برخى ازيشان اسلام را قبول كردند ، و درين جمله جيسيه بن داهر نيز مسلمان شد ، و بنامهاى اسلامى تسميه شدند « 2 »
جنبش آل مهلب و حكومت جنيد :
در سال اول جلوس عمر بن عبد العزيز ، آل مهلب دودمان نيرومنديكه واليان عراق و خراسان و سند بودند ، بجرم تبذير و اضافه ستانى معزول شدند ، ازين جمله يزيد بن مهلب در سنه 101 ه در عصر يزيد بن عبد الملك اموى خروج نموده و تمام عراق و خراسان را گرفت ، و به سند نيز يكى از همراهان خود وداع بن حميد ازدى
هامش
( 1 ) - يعقوبى 1 / 356 و فتوح 539
( 2 ) - فتوح 540