7 - فتوح اسلامى در شرق و جنوب افغانستان يعنى در بلوچستان و سند
در قرن نخستين اسلامى سلسله فتوح عرب از خراسان و سيستان باراضى شرقى ادامه داشته و تمام سرزمينهاى غرب مجراى مهران ( درياى سند ) را فراگرفته بود - چون اين اراضى متصل ولايات خراسان و سيستان افتاده و تاريخ آن در اوقات فتوح اسلامى با آن ولايات مشتركست - بنابر ان نخست وضع جغرافى آن را روشن ساخته و بعد از ان به حوادث ديگرى كه در اوايل فتوح اسلامى در آنجا واقع گرديده مختصرا اشارت ميرود :
وضع جغرافى :
در قرن هفتم ميلادى سرزمينهاى متصل خراسان و سيستان و رخج به سه ولايت بزرگ تقسيم شده بود ، كه در ان از قرن سوم ميلادى پادشاهان محلى به لقب ( شاه ) كه شرح آن گذشت حكمرانى ميكردند ، و ابى القاسم عبيد اللّه بن عبد اللّه احمد مشهور به ابن خرداذبه جغرافيانگار محقق عرب كه در حدود بين 205 - 280 ه زندگى داشته و در دستگاه خليفهء معتمد عباسى كاردار بريد و خبر ( پست ) بوده مينويسد : كه از طرف دربار ساسانى اردشير بابكان ( 224 - 241 م ) شاهانى برسميت شناخته شده بودند ، كه در ان جمله مكران شاه و قيقان شاه و قفص شاه ؟ ؟ ؟ . ( شاهان اين سرزمين ) در سلك بزرگ كوشان شاه و سجستان شاه و هندوان شاه و كابلان شاه و داوران شاه و قشميران شاه و غيره نام برده مىشوند . « 1 »
هامش
( 1 ) - المسالك و الممالك ابن خرداذبه 17