رفت ، و اين هر دو ژنرال بزرگ و دلاور پيروز ، بائر دسايس دربار سليمان با وضع اسفناك از بين برده و كشته شدند .
سهم يك خراسانى :
استفاده خراسانيان از نزاعهاى بينى تازيان ، اندرين موقعى كه سلطهء امويان در خراسان ضعيف ميشد كارى بود كه اين مردم فراموش نكردند و طوريكه در سطور سابق خوانديد ، در دستههاى عساكر 54 هزارى قتيبه هفت هزار مرد عجمى نيز بودند ، كه قيادت ايشان را مردى نبطى ( داراى لكنت زبان ) كردى ، و او حيان خراسانى بود ، حيان در اشتعال نايرهء خانه جنگى بين تازيان به نفع مردم خويش دستى داشت .
حيان خراسانى وكيع بن حسان رقيب خطرناك قتيبه را بر خلافش برانگيخت و با او پيمان ياورى و كمك بست ، چون كار اين دو رقيب تازى به نبرد و پيكار كشيد ، و وكيع عساكر عربى را بر قتيبه شورانيد ، حيان به عساكر عجمى خود چنين گفت :
« تازيان بر خلاف دساتير دينى خويش با يكديگر مىجنگند ، بگذاريد تا يكى ديگرى را بكشند » « 1 » « و اى گروه عجم ! چرا خويشتن را براى قتيبه مىكشيد ؟
آيا اين آفت بر شما نيكوست ؟ » « 2 »
حيان به فرزندش دستور داد ، كه اگر در ميدان جنگ كلاه خود را برگردانم و بسوى لشكريان وكيع روم ، بايد تمام عساكر عجمى به قواى وكيع پيوندند .
اين دستور حيان به مقام عمل رسيد ، و عجميان به وكيع پيوستند ، و قتيبه با تمام خاندانش از بين رفت ، و حيان توانست اين ژنرال فاتح و مقتدر و لايق عرب را كه
هامش
( 1 ) - طبرى 5 / 277
( 2 ) - فتوح 521