37 - 1 - محلّهء لب بند حاجى محمّد جعفر ( ملّى لوّ بند هاجى مد جافر
malleylowbande : ( haji mad jafar
محلّهء پيرامون « بند حاجى محمّد جعفر » « 1 » به نام اين « بند » ناميده مىشد . « بند » مزبور در خيابان رفته و در اطراف آن - در دو طرف خيابان - پاساژ و مغازه ساخته شده است .
38 - 1 - محلّهء لب جوى خران ( ملّى لوجو خرا [ ن ]
malley low ju xaro [ n ]
) :
در « ته ده » ( پايين شهر ) - جايى كه قنات كوشه ( عباسآباد ) رو مىافتاد - جويى سرباز و پهن وجود داشت كه « برزگران » پايين شهر چهارپايان و حيوانات خود را براى آب دادن به كنار آن جوى مىبردند . اين جوى به نام « جوى خران » ( جو خرا [ ن ]
ju xaro [ n ]
) و يا « كل خران » ( كل خرا [ ن ]
kole xaro [ n ]
) خوانده مىشد و سخت معروف بود . محلّهء پيرامون اين جوى را به همين اسم مىناميدند .
39 - 1 - محلّهء لب جوى گسكى ( ملّى لو جو گسكى
malley low ju gaski
) :
در شرق در ورودى « مسجد آيتى » ميدانى كوچكى بود به نام « ميدانى لب جوى گسكى » .
در وسط اين ميدان حوض مانندى بود و آب قنات قصبه هنگامى كه به « كشمان ته ده » مىرفت از آن مىگذشت . محلّهء اطراف اين « جوى » را به نام آن « محلّهء لب جوى گسكى » مىناميدند .
40 - 1 - محلّهء لب رود ( ملّى لوّ رود
malley low rud
) :
محلّهء جنوبى ميانهء « رود » به اين نام شهرت داشت و به آن « محلّهء ميان رود » ( ملّى مين رود
malley meyon rud
) هم مىگفتند . ساكنان اين محلّه بيشتر بازاريان و پيشهوران بودند .
2 - كوچهها :
در آن زمان هيچ خيابانى در بيرجند نبود « 2 » و ارتباط محلّههاى شهر تنها از طريق كوچهها برقرار بود . كوچهها كه شبكهء ارتباطى شهر را تشكيل مىدادند برخى بزرگ و نسبتا پهن و بيشتر باريك و تنگ بودند و كوچههاى فرعى بسيارى از آنها منشعب مىشد . اين كوچههاى
هامش
( 1 ) . نك : بند حاجى محمد جعفر . صص 171 - 170 .
( 2 ) . نخستين خيابان بيرجند در سال 1314 احداث گرديد . اين خيابان از كنارهء جنوبى شرقىترين نقطهء « رود » آغاز مىگشت و به طرف جنوب ادامه داشت و از مقابل « مقبرهء حكيم نزارى » مىگذشت و به جنوبىترين نقطهء شرق كشمان مىرسيد . اين خيابان را كه پس از احداث به نام « حكيم نزارى » نامگذارى كرده بودند ، امروز « خيابان شهدا » مىنامند .