« غريب » ها را در آنجا دفن مىكردهاند . معروف است كه عدّهاى از مهاجمان تركمن - در گذشتههاى نسبتا دور - در بيرجند جا خوش كرده و سكونت گزيده و در اين قسمت شهر زندگى مىكردهاند و مردگان خود را هم در قسمتى از آن زمين دفن مىكردهاند . سبب اشتهار و انتساب اين گورستان به « غريبان » همين بوده است !
24 - 1 - محلّهء سر كوچهء كلّو ( ملّى سركوچى كلّو
malley sor kuccey kollu
) :
كوچهاى كه از « سر آب ميان ده » ( چهار درخت ) به طرف شمال و به بازار مىرفت و به جنوب شرقى « بند حاجى محمّد جعفر » منتهى مىشد « كلّو » « 1 » نام داشت . از اين كوچه چند كوچهء فرعى منشعب مىگشت . اين كوچهها محلّههاى كوچك تشكيل مىدادند كه به نام كوچهء اصلى آن « محلّهء سر كوچهء كلّو » ناميده مىشد .
25 - 1 - محلّهء سرمزار ( ملّى سرمزار
malley sor mazar
) :
در شمال غربى قلعهء معروف پايينشهر « مزارى » وجود دارد « 2 » كه پيرامون آن گورستان بوده است . كوچهها و خانههاى مجاور اين مزار كه بيشتر در غرب آن مىباشند محلّهاى را تشكيل مىدادند كه به اين نام معروف بود و هست .
26 - 1 - محلّهء سنگ مزار ( ملّى سنگ مزار
malley sange mazar
) :
در غرب محلّهء « ته آببردى » چندين كوچهء پر پيچ و خم وجود داشت كه بيشتر آنها در خيابان رفته است . در يكى از اين كوچهها - در زير ساباطى - سنگى در ديوار نصب بود كه مردم آن را مقدّس مىشمردند و زيارت مىكردند و به آن « سنگ مزار » « 3 » مىگفتند و محلّه و كوچههاى پيرامون آن را به اين نام مىخواندند .
27 - 1 - محلّهء سيكها ( ملّى سيكّا [ ن ]
malley sikko [ n ]
) :
در بيرجند آن زمان چند خانوادهء « سيك » ( هندى ) سكونت داشتند كه مردان آنها كاسب يا تاجر بودند و برخى از آنها نمايندگى بعضى شركتها و كمپانىهاى هندى و انگليسى را نيز داشتند و تعداد آنان قابل ملاحظه بود . « سيك » ها در شمال شرقى محلّهء خيرآباد خانههايى
هامش
( 1 ) . « كلّو » به پارهآجر كوچك گفته مىشود ولى وجه تسميهء اين محلّه و كوچه به اين نام معلوم نيست .
( 2 ) . نك : مزار ته ده ، صص 138 - 136 .
( 3 ) . نك : سنگ مزار ، صص 142 - 141 .