فصل يك دخانيات
" دخانيات " موادّى هستند " دودزا " كه مردم آنها را " تدخين " مىكرده و مىكنند بدينگونه كه بعضى از مردم دود آنها را با دهان " كشيده " و " فروبرده " و به صورت " بازدم " از دهان و بينى خارج كرده و مىكنند و مصرف آنها اگر تكرار شود به صورت " اعتياد " در مىآيد و شخص بدان " معتاد " مىشود .
آنچه از اين موادّ كه عمدة از انواع " تنباكو " فرآورده مىشود و در بيرجند آن زمان مصرف داشتند عبارتند از :
1 - سيگار : « 1 »
" سيگار " كه هنوز هم در همه جاى دنيا زياد مصرف مىشود نياز به تعريف ندارد ، تنها يادآور مىشود : سيگارهايى كه در آن زمان در بيرجند مصرف داشت دو نوع بود :
1 - 1 - سيگارهاى آماده كه در بستهها و قوطىها و جعبههاى كاغذى ، مقوّايى و فلزّى براى فروش در بازار عرضه مىشد . اين سيگارها يا سيگارهاى خارجى بودند كه از طريق هندوستان به ايران وارد مىگشتند يا از فرآوردهاى كارخانههاى داخلى كه اكثرا در تهران توليد مىشدند .
2 - 1 - سيگارهاى دستپيچ : اين نوع سيگار را سيگارىها خودشان مىپيچيدند ، يعنى " كاغذ " و " توتون " را خريدارى مىكردند و به اندازهء گنجايى كاغذ مقدارى توتون در آن مىريختند و كاغذ را به دور آن مىپيچيدند و سر و ته آن را مىبستند و معمولا آن را با " چوب
هامش
( 1 ) . " سيگار " تلفّظ فارسى واژهء فرانسوى " سيگارتcigarette" است . اين واژه نشان مىدهد كه " سيگار " سوغات و رهآورد " غرب " بويژه كشور " فرانسه " است و مصرف آن در ايران سابقهء طولانى نداشته و ندارد .