همچو كنى
hamcu koney
: همچنان بكنيد .
هرك همچو نكنه گز مخره
har ke hamcu nokone gazmoxore
: هركه همچنان نكند " گز " « 1 » مىخورد .
* * * ااخن گفته
axon gofte
: آخوند گفته .
همگى گويى كلاق
hamegi guyey kalaq
: همگى بگوييد كلاغ .
هر ك نگويه كلاق تپّ مخره
har ke noguye kalaq tapp moxore
: هركه نگويد كلاغ " تپّ " « 2 » مىخورد .
* * * ااخن گفته
axon gofte
: آخوند گفته .
همه بس قتقت كنى
hame bas qotqot koney
: همه بايد قدقد بكنيد .
هر ك اى كار نكنه . . . مخره
har ke qotqot nokone fasmoxore
: هركه قدقد نكند فحش مىخورد .
* * * ااخن گفته
axon gofte
: آخوند گفته .
همچى كنى ، همچو كنى
hamci koney hamcu koney
: همچين بكنيد ، همچنان بكنيد .
هر ك اى كار نكنه . . . مخره
har ke ikar nokone . . . moxore
: هركه اين كار را نكند . . . مىخورد .
* * * " ااخن " با تكرار بند آخر بازى را پايان مىدهد .
3 - ااشنابازى
asna bazi
( شنابازى / شنا ) :
در دورهء پژوهش ما در بيرجند " استخر شنا " وجود نداشت و بچّهها كه قصد " شنابازى " داشتند معمولا از بركهها ، حوضهاى بزرگ ، تنورههاى آسيابها ، خزينههاى حمّامها و جويبارهاى گود و پهناور استفاده مىكردند و تن به آب مىزدند و آنان - بويژه جوانان و مردان - كه دوستدار " ورزش شنا " و شناگرى بودند به يكى از دو بند " دره " يا " عمر شاه " مىرفتند كه براى شنا كردن بسيار مناسب بودند . « 3 »
4 - االوبالوهى
alu balu hey
( آلبالوهى ) :
اين بازى ويژهء پسران بود . چند پسر بچّه كه شمارشان بايستى فرد مىبود گرد مىآمدند و يكى را به عنوان " استاد " ( استا
esta
) برمىگزيدند و بقيّه به دو دستهء مساوى تقسيم مىشدند و
هامش
( 1 ) . " گزgaz" يعنى تركه و پاجوش درخت ، بويژه درخت انار كه بجاى چوب و شلّاق بهكار مىرفت .
( 2 ) . " تپّtapp" يعنى كتك .
( 3 ) . نك : جستار چهارم . فصل سه . بندها . صص 171 - 164 .