براى تهيّهء اين غذا پس از آنكه آب اشكنه بهجوش آمد چند عدد تخممرغ خام را در آن مىشكنند و نمك و زردچوبه ، فلفل و گاه زعفران هم در آن مىريزند و خوب بههم مىزنند تا تخممرغها پخته شوند .
2 - 3 - اشكنهء سير / نانجوش ( ناجوش
nojus
) :
در تهيّهء اين اشكنه بجاى پياز از سير كوبيده استفاده مىكنند . اين غذاى ساده بهصورت آبگون خود در روستاهاى دور و نزديك بيرجند بسيار تهيّه و مصرف مىشود و آن را « اشكنهء سير » مىنامند . در شهر قبل از آنكه آب اشكنه بهجوش آيد مقدارى برگ خردهء شدهء پيازچه و زردچوبه و زعفران و گاهى تخممرغ هم به آن مىافزايند و وقتىكه بهجوش آمد مقدارى - متناسب با آب اشكنه - نان « خشكه » ها و كنارههاى باقيمانده از نانها را خرد مىكنند و در آن مىريزند تا آب جذب نانخشكهها شود و مقدارى بجوشد و با اين ترتيب از نانهاى مصرف نشده نيز استفاده مىكنند . اين نوع اشكنهء سير كه ديگر آبگون نيست « نانجوش » ( ناجوش
nojus
) ناميده مىشود .
3 - 3 - اشكنهء شنبليله ( - شمليده
samlide
) :
اين اشكنه را با افزودن برگ خردشده شنبليله ( معمولا برگ خشكشدهء آن ) به مايع جوش آمدهء اشكنه مىپزند و انواع ادويه و نمك بر آن مىافزايند . چون واژهء « شنبليله » در گويش بيرجند « شمليده
samlide
» تلفّظ مىشود و به اين اشكنه « اشكنى شمليده
eskaney samlide
» مىگويند .
4 - 3 - اشكنهء شيره :
مادّهاى كه براى پختن اين اشكنه مورد استفاده قرار مىگيرد « شيرهء انگور » است كه مقدارى آب به آن اضافه مىكنند كه رقيق شود و با آن اشكنه مىپزند ، و به آن گاهى تخممرغ هم مىافزايند . از شيرهء رقيق انگور و روغن ( بىپياز و آب ) نيز يك غذاى آبگون تهيّه مىكنند بدينسان كه روغن را داغ مىنمايند و شيرهء رقيق انگور را در آن مىريزند تا داغ شود و پيش از آنكه بهجوش بيايد آن را از روى آتش برمىدارند . اين غذا را بهنام دو جزء تركيبكنندهء آن « روغن شيره » ( راقهشيره
roqe sire
) مىنامند .
5 - 3 - اشكنهء عدس ( - ادس
adas
) :