بيشتر در اين باغ و ساختمانهايش پذيرايى مىنمود . اكنون اين باغ و بناهايش در اختيار دانشگاه بيرجند است و « اندرونى » آن پس از تغييرات و تعميراتى به پذيرايى استادان مهمان دانشگاه تخصيص يافته و « استادسرا » ناميده شده است « 1 » . باغ شوكتآباد بزرگترين باغ در روستاهاى پيرامون شهر بود .
2 - 3 - باغ اكبريّه :
روستاى « اكبريّه » در سه كيلومترى جنوب شرقى بيرجند آن زمان واقع بود . اين روستا متعلّق به شوكت الملك علم بود و باغ بزرگ و مشجّرى داشت كه انواع درختها و درختچههاى زينتى و ميوه و كاج در آن بود . در جنوب اين باغ - پس از يك حوض بزرگ - يك عمارت ارگ مانند با بيرونى و اندرونى ساخته شده بود كه هم مقرّ و مركز حكومتى اين « امير » بود و هم او و خانوادهاش در آن زندگى مىكردند . اين باغ و عمارت اكنون در اختيار ادارهء ميراث فرهنگى بيرجند است « 2 » . « اكبريه » در اين زمان جزء شهر شده و حتّى شهر از آن فراتر رفته است .
3 - 3 - باغ رحيمآباد :
« رحيمآباد » كه در جنوب بيرجند واقع است در آن زمان با شهر بيش از سه كيلومتر فاصله داشت و متعلّق به امير معصوم خان خزيمه ( حسام الدّوله ) بود . در اين روستا باغ بسيار بزرگ و سرسبزى بود كه عمارت مفصّلى شبيه به ارگ داشت و خانوادهء « خزيمه » براى سكونت و پذيرايى از مهمانان از آن استفاده مىكردند . اين روستا و باغ آن اكنون جزء شهر شده و عمارت آن به ادارهء راه واگذار گرديده است « 3 » .
4 - 3 - باغ بيدخت :
« بيدخت » كه اكنون شهر به آن پيوسته است آن زمان در پنج كيلومترى جنوب شهر بود .
در اين روستا باغآبادى بود كه عمارت و ساختمانى نسبتا معتبر داشت و متعلّق به مرحوم محمّد رضا سپهرى پيشكار شوكت الملك بود .
5 - 3 - باغ سراب :
« سراب » از روستاهاى جنوب بيرجند بود كه تقريبا چهار كيلومتر با شهر فاصله داشت و
هامش
( 1 ) . نك : عمارت و ارگ شوكتآباد . ص 71 .
( 2 ) . نك : عمارت و ارگ اكبريه . صص 72 - 71 .
( 3 ) . نك : عمارت و ارگ رحيمآباد . ص 72 .