5 - 1 - 1 - 12 - آسياى دهنهء « بنددره » ( ااسييا / ااسييوّ / دانى بنددره
asiya deney bande dare
) :
در آغاز و دهانهء درّهء « بنددره » - در كنار تپّهء شرقى كه به كوه پيوسته بود - آسيابى وجود داشت كه با آب « بنددره » ( آبى كه از بند مزبور به « اكبريّه » مىرفت ) مىگشت و بعدها به علّت كمآبى و بىآبى بند متروك و پس از مدتى ويران شد .
6 - 1 - 1 - 12 - آسياى « بند عمر شاه » ( ااسييا / ااسييوّ / بند امرشا
asiya bande omarsa
) :
در آغاز درّهء « بند عمر شاه » و در كنار تپّهء شرقى درّه كه به كوه پيوسته بود نيز آسيابى بود كه با آب « بند عمر شاه » مىگشت و بعدها به سبب بىآبى و كمآبى بند مزبور متروك شد و به تدريج ويران گرديد .
7 - 1 - 1 - 12 - آسياى چهارده ( ااسييا / ااسييوّ / چاردا
asiya / asiyow / carde
) :
در روستاى « چهار ده بالا » آسيابى بود كه با آب آن روستا مىگشت ولى چون آب آن ده كم و « استخربند » بود هر وقت كه « استخر » آن پر مىشد و آن را باز مىكردند كه آب را به زمينهاى زير كشت ببرند ، آب از آسياب مىگذشت و در نتيجه آسياب كار مىكرد . بنابراين گاهى آسياب كار مىكرد و گاهى تعطيل بود .
2 - 1 - 12 - آسياهاى بادى :
در آن زمان در پيرامون شهر بيرجند دو آسياى بادى ( آسيايى كه با نيروى باد كار مىكرد ) وجود داشت :
1 - 2 - 1 - 12 - آسياى « خيرآباد » ( ااسييا / ااسييوّ / خيرابا [ د ]
asiya / asiyow / xeyraba [ d ]
) :
در بيابانهاى شمالى « خيرآباد » و بر فراز تپّهء نسبتا بلندى يك آسياى بادى وجود داشت .
اين آسيا در شمال شرقى محلّهء « داشگران » بود .
2 - 2 - 1 - 12 - آسياى كلاتهء ميرحسن ( ااسييا كلاتى ميرسن
asiya kelatey miresan
) :
در هفت كيلومترى جنوب غربى بيرجند در شيب دامنهء كوهپايهء باغران روستاى كوچكى