فصل نه آبريزگاهها ( خلاها )
در آن زمان در بيرجند سه آبريزگاه عمومى ( خلا ) وجود داشت كه دوتاى آنها بزرگ و يكى كوچكتر بود ، بدين قرار :
1 - 9 - خلاى سر آب ميان ده ( خلا / خلوّ / سر اوّ مين دا
xala / xalow / sor ow meyon de
) :
اين خلا يا آبريزگاه عمومى در شرق و اوايل كوچهء « باغچه » - در جنوب پاياب سر آب ميان ده - قرار داشت و آبريزگاه سرپوشيدهء بزرگى بود كه هفت « خلا » داشت و بدين جهت به آن « هفت چشمه سر آب ميان ده » مىگفتند . آب قصبه از جلوى « چشمه » هاى اين آبريزگاه مىگذشت و مردم ( مردها ) براى تطهير از آن استفاده مىكردند . اين « خلا » از ميان رفته است .
2 - 9 - خلاى لب جوى گسكى ( خلا / خلوّ / لوّ جو گسكى
xala / xalow / low ju gaski
) :
در پشت و جنوب مسجد كوچك جنوبى ميدان لب جوى گسكى ( مسجد استاد ابو طالب ) يك آبريزگاه كوچك بود كه به آن « خلاى لب جوى گسكى » مىگفتند . آب قصبه از جلوى اين خلاى سرپوشيده مىگذشت و مردم ( مردان ) با آن تطهير مىكردند . اين آبريزگاه ديگر وجود ندارد .
3 - 9 - خلاى كل خران ( خلا / خلوّ / كل خرا [ ن ]
xala / xalow / kole xaro [ n ]
) :
در جنوب « كل لب جوى خران » يا « كل خران » نيز آبريزگاه عمومى بزرگى بود كه هفت « چشمه » ( خلا ) داشت و به « هفت چشمهء لب جوى خران / كل خران » معروف بود . آب قنات