فصل هفت حمّامها
چون « حمّام » پيش و بيش از هر چيز به آب نياز دارد از اينرو حمّامهاى آن روز بيرجند « جز حمّام خيرآباد » در نزديكى و كنارههاى مجارى دو قنات « قصبه » و « كوشه » ( عباسآباد ) ساخته شده بود كه از شرق به غرب عبارت بودند از :
1 - 7 - حمّام قلعه ( هامم قلاه
hamome qal'e
) : « 1 »
اين حمّام گرمابهء كوچكى بود كه نزديك مظهر قنات « قصبه » و در شرق حسينيّه شوكتيّه قرار داشت و با آب اين قنات اداره مىشد . اين گرمابه مردانه بود .
2 - 7 - حمّام آقا ميرزا ( هامم آقا مرزا
hamome aqamerza
) :
اين حمّام كه به نام بانى آن « آقا ميرزا » ناميده مىشد در جنوب كوچهء معروف « خواجهها » واقع بود و با آب « قصبه » اداره مىشد . اين گرمابه از سحرگاه تا پس از طلوع آفتاب مردانه و پس از آن زنانه بود .
3 - 7 - حمّام غيناب ( هامم قينوّ
hamome qeynow
) :
« غيناب » كه در گويش بيرجند « قينوّ
qeynow
» فراگو مىشود نام روستايى است كه اين حمّام از درآمد موقوفات آن بنا شده و اداره مىگرديد . اين حمّام كه زنانه بود گرمابهء بزرگى بود كه در شمال نهر « قصبه » - تقريبا روبروى مسجد « خواجهها » - واقع بود . حمّام مزبور اكنون به
هامش
( 1 ) . واژهء « حمّام » در گويش بيرجند « هاممhamom» فراگو مىشود .