اقليد
چون از آباده بجانب شيراز عزيمت نمايند پيش از رسيدن به آبادى معروف سورمق كه بمسافت 22 كيلومترى آباده است راهى به طرف راست يعنى بجانب مغرب منشعب ميگردد و بسوى اقليد ميرود و پس از طى قريب 20 كيلومتر باقليد ميرسند .
سابقه تاريخى اقليد بيش از آباده است و در سابق شاهراه اصفهان بشيراز بجاى آباده از اقليد ميگذشت و اين محل مركزيت كامل داشت چنان كه شهر كنونى آباده را بنام آبادهء اقليد ميشناختند و پس از تغيير مسير راه طبعا رونق آباده افزايش يافته است .
در اقليد مسجد جامع قديمى وجود دارد كه آن را با خشتوگل ساختهاند و بهمينجهت هرچند يك بار بر اثر بارندگى و غيره ويرانيهائى بدان راه يافته مجددا تعمير گشته است و ظاهرا اهميت معمارى و هنرى ندارد بانى آن بنابر كتيبه چوبى منبت سر در مسجد عبد العزين بن احمد و تاريخ آن ماه ربيع الاول سال 849 هجرى است و منبر منبتى مورخ به محرم 1008 هجرى دارد .
همچنين در دامنه يكى از كوههاى كوچك اقليد كه تل قلات خوانده مىشود گودالى در سنگ كندهاند كه مردم آن را دختر گبر مينامند و در كناره آن كتيبهء پهلوى ساسانى در 21 سطر بر لوحهءاى بدرازاى تقريبا 2 متر و پهناى 88 سانتيمتر بر سنگ نقر نمودهاند كه نيازمند بررسى و تشخيص بيشتر اهل فن مىباشد و اجمالا ميتوان گفت گودال مزبور از استودانها يعنى محل سپردن استخوان مردگان در عهد ساسانى بوده كتيبه هم مشتمل بر كلمات مذهبى زرتشتيان و نام شخص متوفى مىباشد « 1 »
ابرقو
براى رفتن بابرقو بايد راه آباده بشيراز را تا آبادى معروف سورمق كه بشرح سابق الذكر در 22 كيلومترى آباده است بپيمايند پس از آن جاده شوسه
هامش
( 1 ) اطلاعات مربوط به مسجدجامع اقليد و اثر تاريخى دختر گبر از گزارش شماره 6102 25 / 4 / 1334 اداره فرهنگ آباده نقل و اقتباس شده است .