طاهرى روند بندر ديّر بر سر راه واقع مىشود .
آقاى منوچهر چهرهنگار ضمن نامهء حاوى اطلاعاتى دربارهء بندر دير مينويسند كه از توپهاى زمان شاه عباس در مقابل ادارهء ژاندارمرى آنجا گذاردهاند و داراى گمرك و دفتر پست و بخشدارى و فرودگاه و شعبه شركت نفت بوده بيمارستان خوبى هم از طرف جمعيت شير و خورشيد سرخ در محل مزبور ساختهاند .
در بندر ديّر قلعهء قديمى نيمه ويرانى بنام قلعهء جلال خان حاكم هست كه آن را مربوط بحدود دويست سال پيش ميدانند و اثر قابل ذكر موجود در آن برج مدوّر سادهاى است كه ظاهرا آن را از آجر و گچ و خاك ساختهاند و بدنهء خارجى آن به صورت تركهاى مدوّر ( طرح معروف به خيارى ) است ( ش 301 ) ، به مسافت چند فرسخى شمالغربى بندر ديّر نزديك محلّ موسوم به بردخون نيز بقعهء سادهاى بنام امامزاده شاه محمد جلبنظر مىكند كه مشتمل بر بناى چهارگوش با پوشش مخروطى مضرّس و پلّهپلّه است و اثر قديمى و جالب توجّه هنرى به نظر نميرسد خصوصا كه بعلّت بزرگ بودن قاعدهء گنبد اساسا كمتر از گنبدهاى مخروطى شيوا و متناسب موجود در نقاط مختلف خوزستان از جمله دزفول و شوش و شاهآباد رعايت تناسب و زيبائى را در آن نمودهاند و به همين دليل از نمودن عكس آنكه همراه نامهء آقاى چهرهنگار رسيده است صرفنظر مينمايد و بقاع ديگرى هم با گنبدهاى مدوّر در كنار راه بردخون به كنگان « 1 » و در نزديكى كنگان واقعست كه آنها نيز بنامهاى شاه محمّد يا امامزاده محمّد يا شاهزاده محمّد يا قدمگاه على موسوم است و چون آثار تاريخى و هنرى مهمّى به نظر نرسيد از درج عكس آنها هم خوددارى گرديد .
با عرض امتنان از علاقه و همكارى قابل ستايش آقاى منوچهر چهرهنگار كه بشرح بالا به منظور همكارى بيشتر در راه اين تأليف ناچيز و مقارن با پايان مطالب ضميمهء كتاب مقدارى عكسهاى مختلف از آثار موجود در بنادر و نقاط ديگر خاك فارس جهت نگارنده ارسال فرمودهاند چند عكسى كه از بين آنها مناسب ديده شد انتخاب گرديد و بعد از تصاوير مربوط بقسمت ضميمهء كتاب ضمن اشكال 302 ببعد از نظر خوانندگان ارجمند ميگذرد .
هامش
( 1 ) بندر گنگان بين بندر دير و بندر طاهرى واقعست .