چارطاق ظهر شير :
آبادى ظهر شير تقريبا در وسط راه فسا و جهرم قرار گرفته در 45 كيلومترى جنوب فسا و 42 كيلومترى شمال جهرم واقع شده است « 1 » ، چارطاقى نزديك آن برفراز تپّهاى در وسط درّه از دور پديدار مىباشد . . .
طول هر ضلع خارجى چارطاق 40 / 8 متر و اندازهء هر ضلع داخل آن 20 / 5 متر بوده از سنگهاى لاشهء مطبّق آهكى ساخته شده است ، اندازهء هريك از پايهها 60 / 1 * 20 / 2 متر به بلندى 5 متر مىباشد ، پهناى لنگه طاقهاى هريك از چهار دهانهء جوانب چارطاقى 4 متر و بلندى هركدام 40 / 3 متر است ، گنبد آن به وضع قابل توجّهى محفوظ مانده است و بلندى آن بالغ بر 60 / 3 متر ميگردد ، دهليز باريكى به پهناى 80 سانتيمتر در چهار سوى كنبد وجود دارد ، مجموع بلندى كليّهء بنا 60 / 8 متر است ، به فاصلهء 55 / 1 متر پائين چهارطاق بقاياى ديوارى به كلفتى 20 / 1 متر برجا مانده وضع دهليزى را كه چهار سوى بنا را احاطه ميكرده است نمودار ميسازد . . .
پرفسّور واندنبرگ در پايان مقالهء خود يكبار ديگر به اين نكته اشاره مىكند كه تجسّسات علمى ايشان در زمستان سالهاى 1338 و 1339 پيدايش آثارى از دوران پيش از تاريخ را ببار نياورده است در عوض اهميّت نواحى مورد تحقيق و تجسّس را در عهد ساسانيان با آشكار نمودن وجود بسيارى از ابنيهء آن عهد روشن ساخته است و همچنين اهميّت راه قديم - از لحاظ ارتباط شهرهاى مهمّ عهد ساسانى از قبيل فيروزآباد و دارابگرد و فسا - داشته ضمن همين مسافرتهاى تحقيقاتى معلوم گرديده است و نيز كشف نمونههاى كاروانسراهاى عهد ساسانى در طول راه مزبور موضوع جالبى براى بررسى نوع اين گونه منازل عرض راه در مشرق
هامش
( 1 ) - در نقشهء ضميمهء مقالهء پرفسور واندنبرگ محل آبادى ظهر شير در مشرق جهرم نشان داده شده است ، در فرهنگ جغرافيائى ايران ( از انتشارات ادارهء جغرافيائى ستاد ارتش - جلد هفتم ص 152 ) محل آبادى مزبور چنين ذكر گرديده است : 22 كيلومترى خاور قطبآباد - يك كيلومترى راه فرعى قطبآباد به فسا ، در جلد دوم كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ( از نشريات اداره كل آمار و ثبت احوال - چاپ طهران 1329 ص 288 ) ظهر شيراز دههاى دهستان كرديان از توابع جهرم نام برده شده است .