آثار استادان و هنرمندان شيرازى طىّ قرون گذشته در سرزمينهائى دور از خاك فارس منحصر به آنچه اجمالا دربارهء ابنيهء عالى آرامگاه اعتماد الدّوله و تاجمحلّ اشاره شد نبوده است بلكه ساليان دراز پيش از نفوذ هنر فارس و فارسيان به شبهقارّهء هند و پاكستان ابنيهء نفيس بس شيوائى در مشهد مقدّس و نقاط دور تر از آن در خطّهء خراسان بوسيلهء استادان زبردست شيرازى احداث گرديده است كه همگى آنها از بهترين و درخشانترين مظاهر دينى و ملّى و فرهنگى و هنرى ايران بشمار ميرود و نمونههاى آن از نوشتههائى كه ذيلا نقل ميگردد به خوبى پديدار است :
1 - در قسمت پائين پايههاى طرفين ايوان بزرگ جلو مقصورهء مسجد گوهرشاد مشهد بر جبههء طرف صحن بخطّ ثلث با كاشى معرّق سفيد بر زمينهء لاجوردى چنين نوشتهاند :
بر پايهء جانب راست : اتفق تحريرها فى اوائل شهر الله المبارك رجب المرجب سنه احدى عشرين و ثمانمائه .
بر پايهء جانب چپ : عمل العبد الضعيف المحتاج لعنايت الملك الرحمن قوام الدين بن زين الدين شيرازى الطيان ( كلمه طيّان مشتق از طين - بمعنى خاك - بوده مقصود از آن شغل معمارى توأم با هنر كاشىپزى و كاشيكارى است و همانطور كه ازين كلمه برميآيد استاد قوام الدّين شيرازى هنر معمارى و كاشيكارى خود را در مسجد جامع گوهرشاد به كار بسته است ) « 1 » .
2 - در جانب راست ايوان بزرگ و بلند بقعهء تربتجام بر روى ديوار صحن درون لوحهء ده ضلعى كاشى معرّق به خط ثلث سفيد بر متن لاجوردى چنين نگاشته شده است :
هذه العمارة عمل العبد الضعيف استاد حاجى ( محمود ) « 2 » زين جامع
هامش
( 1 ) بناهاى تاريخى ديگر هم در مشهد هست كه ميتوان از جملهء آنها مسجد شاه و مدرسهء شاهرخ يا مدرسهء دو در و مدرسهء پريزاد را نام برد كه همزمان با مسجد گوهرشاد ساخته شده نام سلطان شاهرخ تيمورى نيز در بعضى نوشتههاى آنها موجود است و يقينا اين ابنيه هم ساخته و پرداختهء همان استادان سازنده و كاشيكار مسجد گوهرشاد مىباشد .
( 2 ) نام محمود بر روى لوحه به خط ريزتر از ساير كلمات و بر بالاى كلمه حاجى مرقوم رفته است و ميتوان گمان نمود كه مقصود از آن نام نويسنده خط يا نام استاديكه زبردست استاد اصلى كار ميكرده است باشد .