تمام الواح اعمّ از درست و ناقص قريب به سى هزار عدد بالغ ميگشت - دو گوشهء بالاى الواح عموما به صورت منظّم و زاويهدار بود و دو گوشهء ديگر آن شكل مورّب و منحنى داشت ( ش 237 تا 240 ) .
كليهء الواح براى بررسى علمى و خوانده شدن به اختيار بنگاه شرقى دانشگاه شيكاگو كه عهدهدار خاكبرداريها و كشفيات علمى تختجمشيد بود « 1 » گذارده شد و پس از دو سال يعنى در سال 1314 با اجازه و موافقت دولت ايران از طرف بنگاه نامبرده بطور موقت بآمريكا حمل گرديد و چهار سال بعد هم ضمن خاكبردارى قسمت معروف به خزانه تعداد 750 عدد ديگر از اين گونه الواح يا قطعات آنها بدست آمد و مانند الواح قبلى در اختيار بنگاه شرقى دانشگاه شيكاگو قرار گرفت و موقتا بآمريكا فرستاده شد و پس از سالها كوشش و كارهاى آزمايشگاهى و تحمل رنجها و دشواريهاى گوناگون كه قسمتهائى از آن هم بر اثر پيشآمد جنگ بزرگ دوم جهانى بود سعادت كاميابى در راه خواندن و انتشار كتاب جامعى دربارهء 85 عدد از الواح مكشوف در خزانه همانطور كه در سطور سابق گذشت نصيب پرفسور كامرون آمريكائى گرديد و دانشمند مزبور دربارهء بسيارى از نكات و مطالب مربوط بهعهد هخامنشى از جمله اطلاعات مربوط به مذهب شاهنشاهان هخامنشى - مطالب مفيدى از لحاظ زبانشناسى و معانى لغوى - چگونگى ماه و سال در دوران هخامنشى - واحد وزن و اجزاء آن و وضع شمارش آنها و ميزان دستمزدها و طرز پرداخت آن در عهد مزبور - شرح مهرهائى كه بر الواح مكشوفه زده شده بود - اطلاعات مختلف دربارهء زبان پارسى باستانى و زبان عيلامى و بالاخره نقل تلفظ و ترجمهء تمام 85 لوح مورد ذكر در كتاب خود توضيحات عالمانه و جامع و بس دقيق مرقوم داشت و نگارندهء اين سطور هم با استفاده از اين كتاب بسيار مفيد ترجمهء فارسى الواح نامبرده را با برخى اطلاعات و توضيحات مختصر در ضمن فصل اول مجلد سابق الذكر باستانشناسى بچاپ رسانيدم و با مختصر مراجعه به ترجمهء الواح مزبور به خوبى ميتوان از انواع اقسام كارهائى كه در قبال پرداخت دستمزد براى ساختمانهاى تختجمشيد صورت ميگرفته است از قبيل تراش سنگها - بهتر كردن نقوش برجسته - درودگرى - منبتكارى - ساختن درهاى آهنى - مسكارى - تنظيم محاسبات و همچنين كارهاى ديگر دستگاه شاهنشاهى هخامنشيان از قبيل وجوهى كه به پيشوايان دين پرداخته ميشد - دستمزد چوپانان - كشاورزان - سرايداران - مهتران اسبهاى شاهى - زنانى كه عهدهدار تيمار اسبهاى بانوان سلطنتى يا امور ديگر هستند پىبرد .
با ذكر توضيحات بالا اينك بنقل ترجمهء فارسى چند عدد از الواح گلى تخت جمشيد از روى مجلّد اوّل گزارشهاى باستانشناسى مىپردازد و در بادى امر مناسب ميداند آنچه را كه دربارهء لوحهء شمارهء يك نگاشته شده علاوه بر ترجمهء آن
هامش
( 1 ) - در قسمت ذيل صفحهء 32 متن كتاب اطلاعات بيشتر دربارهء خاكبردارىهاى علمى تخت جمشيد و خدمات بنگاه شرقى دانشگاه شيكاگو در اين قسمت مرقوم رفته است .