به جهتى ديگر كه حاوى صلاح دنيا و دين ايشان است سوق ميدهد و آن را تحوّلى عميق و جذّاب مىبخشد . اين مردم ظاهرا مسلمانند ولى از ابتدائىترين آداب و عقايد اسلام همانقدر بىخبرند كه ديگر مسلمانان عادى از احكام طريقهء بودائى يعنى در واقع هيچ نمىدانند و بايد از ابتداء شروع كنند ، اين است اندكى از فوائد بسيار كه از اين شاهراه حاصل ميگردد و اين است باعث آنكه بدون هيچگونه منفعت شخصى يا احتمال حصول سودى از چند سال به اين طرف موضوع طىّ مذاكرات متوالى و مقالات پىدرپى تعقيب گرديد تا از قوّه بفعل آمد و افقى چنين روشن و تابناك براى گروهى از اهالى اين آبوخاك فراهم آورد هرچند اين هنوز آغاز كار است و چند سال ديگر كه مدّتى بر اين اتّصال و ارتباط بگذرد نتايجى بسيار افتخارآميز حاصل خواهد شد و بيشازپيش خادمين را غرق در مسرّت و افتخار خواهد كرد كه بفرمودهء شيخ اجلّ :
اين هنوز اوّل خورشيد جهانافروز است * باش تا خيمه زند دولت نيسان و ايار »
آنچه در مقالهء بالا دربارهء خاك ممسنى نوشته شده است و دانشمندى مثبت و باايمان مانند آقاى مهندس سالور كه واجد تقوى و ديانت عميق و ريشهدار با علوم و فنون تازهء دنياى كنونى و فعاليت و دانش بمقتضاى زندگانى امروزى هستند دربارهء آن قلمفرسائى فرمودهاند گوشهاى از اهميت و استعداد نواحى مختلف سرزمين وسيع و تاريخى فارس را براى كارهاى آبادانى گوناگون مينمايد ، نگارندهء كتاب نيز هنگامى كه نخستينبار توفيق مسافرت از شيراز باهواز را از خاك ممسنى در پائيز 1330 پيدا كردم هنوز راه مزبور ساخته نشده و پل فهليان پايان نيافته بود و در اسفندماه 1339 كه براى ديدار آثار تاريخى ممسنى تا نزديكى تنگهء سنگر طى طريق نمودم جادهء مورد ذكر تا مسافتى بعد از تنگهء مزبور باتمام رسيده بود و علاوهبر سرعت و آسانى عبور از آنجا آثار آبادانى و رونق فراوان در مصيرى و نقاط عرض راه تازهساز به خوبى مشهود و مؤيد نظريات صائب دانشمند عاليقدر آقاى مهندس سالور بود و از جمله در مجاورت اثر تاريخى نقش بهرام ( مذكور در صفحهء 130 متن كتاب ) كه سابقا نىزار و آبنمائى وجود داشت قهوهخانهاى ساخته بودند كه اميد ميرود وضع آن به تناسب نقش بهرام صورتى شايسته و آبرومند پيدا كند .
يقينا پايان پذيرفتن اين شاهراه مهمّ براى علاقهمندان ببازديد و بررسى آثار تاريخى هم فرصت بهترى پيش مىآورد كه به آسانى بتوانند از يادگارهاى